πίεση Αρχεία - Mommy and Me - Early Nutrition Center

“Το μωρό μου δεν τρώει” Πότε θα πρέπει να ανησυχήσω;

ΙΩΑΝΝΑ ΑΓΓΟΥΡΑΚΗ — Thu, 07 Dec 2023 10:21:33 +0000

Και ποιος γονιός δεν έχει ανησυχήσει όταν βλέπει ότι το μωρό του δεν τρώει;

Οι πρώτες σκέψεις που θα περάσουν από το μυαλό μας σε αυτές τις περιπτώσεις είναι αν αρκεί το γάλα, για να αναπτυχθεί σωστά. Ή πώς θα πάρει όλα τα θρεπτικά συστατικά που χρειάζεται.

Συνεχίστε να διαβάζετε το άρθρο, για να σας λυθεί αρχικά η απορία στην ερώτηση “γιατί δεν τρώει το μωρό μου;” και πότε θα πρέπει πραγματικά να ανησυχήσετε.

Γιατί το μωρό αρνείται να φάει

Κάθε μωρό που ξεκινάει στερεές τροφές, έχει το δικό του ρυθμό στο πως στα αντιδράσει σε αυτή τη νέα συνήθεια. Κάποια θα μπουν αρκετά δυναμικά στον κόσμο των στερεών, κάποια άλλα θα αργήσουν περισσότερο να πάρουν μπρος. Όμως, αναμένουμε ότι όλα θα φτάσουν σε ένα επίπεδο, στο οποίο θα μπορούν να σιτιστούν ικανοποιητικά με στερεές τροφές. Χωρίς αυτό να ανταποκρίνεται σε μία συγκεκριμένη ποσότητα φαγητού.

Ικανότητες

Βασική τροφή, για όλη τη βρεφική ηλικία, αποτελεί το γάλα (μητρικό ή φόρμουλα), ακόμα κι αν δεν μπορεί να καλύψει εξολοκλήρου τις ανάγκες σε όλα τα θρεπτικά συστατικά (οι οποίες να σημειώσουμε ότι δεν αλλάζουν μέσα σε μία νύχτα, μόλις το παιδί συμπληρώσει τους 6 μήνες). Ο λόγος είναι απλός: κανένα μωρό δεν μπορεί να καταναλώσει μεγάλες ποσότητες σε στερεές τροφές, αν πρώτα δεν βελτιωθούν οι ικανότητές του.

Ενώ το πιπίλισμα (θηλαστική κίνηση), που απαιτείται για να πιει το μωρό το γάλα, λειτουργεί αντανακλαστικά στο παιδί, η λήψη στερεάς τροφής και η μάσησή της αποτελεί μια εντελώς διαφορετική και απαιτητική διαδικασία. Αυτή η ικανότητα μαθαίνεται και τελειοποιείται με την επανάληψη και την εξάσκηση με όλο και πιο απαιτητικές τροφές. Επομένως, δεν είναι λογικό να περιμένουμε από ένα μωρό που μόλις ξεκίνησε φαγητό, να μπορεί να φάει μεγάλες ποσότητες τροφής.

Αντίστοιχα, δεν γίνεται να αναμένουμε από ένα παιδί που έχει μείνει πολύ καιρό στα αλεσμένα να φάει την ίδια ποσότητα σε κομμάτια, όταν τα δεύτερα απαιτούν μεγαλύτερη προσπάθεια για να καταναλωθούν. Προσοχή! Αυτό δε σημαίνει ότι πρέπει το παιδί μας να μένει στα αλεσμένα προκειμένου να τρώει περισσότερο. Η εισαγωγή των στερεών τροφών δεν εξυπηρετεί μόνο στη διατροφική πρόσληψη, αλλά αποσκοπεί και στη μετάβαση του παιδιού στο φαγητό της οικογένειας. Κι αυτό δεν πρόκειται να συμβεί αν δεν κατευθύνουμε εμείς το παιδί προς αυτή τη διαδικασία. Ενδεικτικά, να αναφέρω ότι σύμφωνα με επίσημους φορείς υγείας, δεν προτείνεται η πολτοποίηση των τροφών μετά τους 10 μήνες.

Γνωριμία

Επιπρόσθετα, η εισαγωγή στερεών τροφών αποτελεί μια περίοδο γνωριμίας. Ας μην ξεχνάμε ότι το μωρό για 6 ολόκληρους μήνες λάμβανε ως μοναδική τροφή το γάλα. Κάθε τροφή έχει άλλη γεύση και ανάλογα με τον τρόπο προετοιμασίας (μέθοδος μαγειρέματος, βαθμός πολτοποίησης κλπ.) θα έχει και άλλη υφή. Επομένως, έρχονται να προστεθούν άλλοι δύο παράγοντες που θα επιδράσουν στην αποδοχή της κάθε νέας τροφής. Και σίγουρα δεν είναι όλες οι τροφές το ίδιο ευχάριστες. Πως περιμένουμε λοιπόν, να του αρέσουν όλες οι τροφές από την πρώτη μπουκιά; Όλη αυτή η γνωριμία με τα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά των τροφών απαιτεί χρόνο. Και αυτό σίγουρα αντικατοπτρίζεται και στην ποσότητα που θα φάει!

Περιβάλλον

Υπάρχουν και οι εξωτερικοί παράγοντες, που θα επηρεάσουν την πορεία του παιδιού με τις στερεές τροφές. Το περιβάλλον και τα ερεθίσματα που λαμβάνει.

Ένα περιβάλλον που αποσυνδέει τα παιδιά από τη διαδικασία του γεύματος, όπως η παθητική σίτιση που παρατηρείται με τη χρήση οθόνης και παιχνιδιών, ναι μεν θα αποτελέσει λύση για να φάει το παιδί κάποιες φορές, αλλά η εμπειρία μας λέει ότι αυτό δεν είναι αποτελεσματικό μακροπρόθεσμα. Το παιδί μαθαίνει να εξαρτάται πάντα από μία εξωτερική κινητοποίηση (δωροδοκία) προκειμένου να φάει. Οπότε μόλις αφαιρεθεί, σταματάει και να τρώει.

Επίσης, τα παιδιά δεν κατανοούν την αναγκαιότητα της τροφής. Όσο κι αν εσείς γνωρίζετε ότι είναι απαραίτητο να φάει για να μεγαλώσει, το ίδιο το παιδί αδυνατεί να κάνει αυτή τη σύνδεση. Ο μόνος συνδετικός κρίκος λοιπόν είστε εσείς οι γονείς. Το παιδί πρέπει να έχει ερεθίσματα ενηλίκων που τρώνε για να θελήσει να μιμηθεί τη διαδικασία. Για να λειτουργήσει βέβαια όλο αυτό σωστά, απαιτείται μια ήπια προσέγγιση. Δηλαδή το παιδί να περνάει καλά την ώρα του γεύματος και να μην φτάνει σε κατάσταση εκνευρισμού λόγω της δικής μας υπερβολικής συμπεριφοράς (θυμός, αγανάκτηση, στεναχώρια, επιμονή για κατανάλωση φαγητού).

Συμπερασματικά, το μωρό δεν θα φάει στερεές επειδή πεινάει. Γνωρίζει πολύ καλά ότι μπορεί να χορτάσει με γάλα άλλωστε. Θα φάει:

γιατί του φαίνεται ενδιαφέρον αυτό που βλέπει μπροστά του,
επειδή το κάνουν οι υπόλοιποι και
επειδή το γεύμα είναι μια ευχάριστη διαδικασία.

Άλλοι παράγοντες

Τέλος, σε όλα τα παραπάνω, έρχονται να προστεθούν και άλλοι παράγοντες που παρατηρούμε συχνά στις μικρές ηλικίες και σχετίζονται με μειωμένη όρεξη και κακή διάθεση την ώρα του γεύματος.

Η έκφυση νέων δοντιών είναι αρκετά δυσάρεστη για αρκετά μωρά και παρατηρούμε ότι είτε θα αρνηθούν τελείως το φαγητό, είτε θα προτιμήσουν διαφορετικές τροφές απ’ ότι συνήθως (π.χ. πιο μαλακές ή πιο σκληρές, πιο κρύες).

Κάθε λοίμωξη, ειδικά αν συνοδεύεται από πυρετό, ερεθισμένο λαιμό, μπούκωμα ή ακόμα και άφθες στην περιοχή του στόματος, σίγουρα θα έχει αρνητικό αντίκτυπο στη λήψη στερεών.

Η δυσκοιλιότητα, λόγω πίεσης στο στομάχι, δρα επίσης αρνητικά στην όρεξη του μωρού.

Όλες αυτές οι καταστάσεις επιδρούν προσωρινά στη σίτιση, η οποία συνήθως αποκαθίσταται μόλις διορθωθεί το εκάστοτε πρόβλημα.

Τι μπορείτε να κάνετε όταν το μωρό δεν τρώει

Να παρατηρήσετε αν οι τροφές που δίνετε είναι κατάλληλες για τις αναπτυξιακές του ικανότητες.
Να παρατηρήσετε το περιβάλλον: μήπως υπάρχουν πολλά ερεθίσματα που του αποσπάνε την προσοχή;
Να σταματήσετε να πιέζετε και να δώσετε περισσότερες ευκαιρίες για αυτόνομη σίτιση (τις περισσότερες φορές φταίει ο τρόπος και όχι τόσο αυτό που δίνετε).
Να τρώτε μαζί του!

Οκ, τα δοκίμασα όλα αυτά και πάλι δεν τρώει…

Και τώρα η στιγμή της αλήθειας. Ενδεχομένως, το μωρό δεν θα φτάσει πότε στο σημείο του να τρώει την ποσότητα που θα θέλατε εσείς. Έτσι είναι πολύ βασικό να έχετε ρεαλιστικές προσδοκίες (και η κατανάλωση 150 γραμμαρίων φαγητού σίγουρα δεν είναι μία από αυτές). Είναι φυσιολογικό σε κάποια γεύματα να μη φάει καθόλου, σε κάποια άλλα 1-2 κουταλάκια, και σε άλλα περισσότερο.

Πότε θα πρέπει πραγματικά να ανησυχήσουμε και να επέμβουμε

Υπάρχουν και οι περιπτώσεις όμως, που κάποια μωρά πραγματικά δυσκολεύονται με την κατανάλωση στερεών τροφών και σε αυτές τις περιπτώσεις είναι απαραίτητη η παρέμβασή μας όσο νωρίτερα γίνεται.

Όταν υπάρχουν μεγάλες πτώσεις στις καμπύλες ανάπτυξης (διαβάστε περισσότερα σε αυτό το άρθρο).
Όταν δεν δείχνει κανένα ενδιαφέρον για το φαγητό και κυρίως να το ακουμπήσει και να το επεξεργαστεί.
Όταν εμφανίζει έντονες αντιδράσεις στη θέα του φαγητού (αναγουλιασμα, εμετός, ξεσπάσματα).
Όταν δυσκολεύεται να κάνει τη μετάβαση σε κομμάτια τροφών, με το πέρασμα των μηνών.
Όταν παρουσιάζει αισθητηριακές δυσκολίες.

Ουσιαστικά, ακόμα κι αν το μωρό μας δεν τρώει ακόμα, το μόνο που χρειάζεται είναι να του δώσουμε χρόνο για να μάθει τη διαδικασία και να φροντίσουμε να έχουμε μια σωστή στάση την ώρα του γεύματος. Καθώς στην πραγματικότητα, είναι λίγες οι περιπτώσεις που θα υπάρχει πραγματικά πρόβλημα.

Αν θέλετε να κάνετε κι εσείς τα σωστά βήματα από την πρώτη μπουκιά, κλείστε την ατομική υπηρεσία εισαγωγής στερεών τροφών “First Bites” πατώντας εδώ.

Το άρθρο “Το μωρό μου δεν τρώει”

Πότε θα πρέπει να ανησυχήσω; εμφανίστηκε πρώτα στο Mommy and Me - Early Nutrition Center.

Εφαρμογή πίεσης στα γεύματαΓιατί θα πρέπει να αποφύγεις την εφαρμογή πίεσης; Με ποιους τρόπους εκδηλώνεται;

ΙΩΑΝΝΑ ΑΓΓΟΥΡΑΚΗ — Fri, 18 Feb 2022 18:11:00 +0000

Όλοι οι γονείς έχουμε εφαρμόσει, λιγότερο ή περισσότερο, πίεση την ώρα του φαγητού. Άλλες φορές με ήπιο τρόπο και άλλες πιο δραστικές προσπάθειες για να κάνουμε το παιδί μας να φάει. Σκοπό μας φυσικά είναι να έχει μια πιο πλήρη διατροφή και να είναι υγιές.

Κάποιες φορές η εφαρμογή πίεσης θα γίνει ασυναίσθητα ή από συνήθεια γιατί έτσι έχουμε μάθει να λειτουργούμε. Ή ακόμα και γιατί έτσι πιστεύουμε πως πρέπει να είναι τα γεύματα! (Αυτό το τελευταίο το έχω διαπιστώσει μέσα από τις συνεδρίες. Σε πολλούς γονείς δεν περνάει καν από το μυαλό τους ότι τα γεύματα μπορούν να γίνουν με άλλο τρόπο)

Ναι, υπάρχουν φορές που “θα πιάσει” και το παιδί θα φάει εν τέλει. Κι αυτός ίσως είναι ο λόγος που αρκετοί γονείς συνεχίζουν την εφαρμογή. Όμως, η πίεση έχει μόνο προσωρινή δράση, δεν βοηθάει το παιδί να αναπτύξει μια υγιή σχέση με τις τροφές και μπορεί να ενισχύσει ακόμα περισσότερο την επιλεκτική σίτιση.

Ας δούμε πιο αναλυτικά τι εννοούμε πίεση και γιατί θα πρέπει να την αποφύγουμε σε κάθε περίπτωση.

Ποιες είναι οι διάφορες μορφές πίεσης

Πίεση κατά τη διάρκεια του γεύματος μπορεί να εφαρμοστεί με διάφορους τρόπους. Άλλους πιο προφανείς και άλλους που δε μας περνάει από το μυαλό ότι μπορεί να υποδηλώνουν κάτι τέτοιο.

Προφανείς μορφές πίεσης

Με το ζόρι: το να “χώσουμε” τροφή στο στόμα του παιδιού χωρίς να το θέλει, να κρατάμε το κεφάλι ή/και τα χέρια του για να μη μας εμποδίσει
Διαταγή: “Πρέπει να δοκιμάσεις απ’ όλα αλλιώς δε θα σηκωθείς από το τραπέζι”
Τιμωρία: “Δε θα σε αφήσω να βγεις για παιχνίδι γιατί δεν τελείωσες το φαγητό σου”
Δωροδοκία: “Αν φας και λίγο σαλάτα θα σου δώσω μετά να φας και γλυκό”
Περιορισμός: “Έφαγες πολύ ψωμί δε μπορώ να σου δώσω άλλο”

Κρυφές μορφές πίεσης

Συνήθως είναι πιο δύσκολο να αντιληφθούμε ότι έχουν αρνητική επίδραση στο παιδί:

Έπαινος: “Μπράβο που έφαγες το φαγητό σου!”
Απόσπαση προσοχής: χρήση οθόνης προκειμένου να ταΐσουμε το παιδί τροφές που δεν τρώει ή συγκεκριμένη ποσότητα φαγητού
Παρακαλετό: “Σε παρακαλώ δοκίμασε μόνο μια μπουκιά”
Διαπραγμάτευση: “Οκ, για κάθε δύο μπουκιές κρέας, μπορείς να φας μια μπουκιά μακαρόνια”
Αισθήματα ενοχής ή ντροπής: “Άλλα παιδάκια δεν έχουν να φάνε” ή “Κοίτα τι καλά που τρώει ο αδελφός σου”
Συνεχής υπενθυμίσεις/παρατηρήσεις σε σχέση με το φαγητό: “Ναι ωραία, τώρα δοκίμασε και τη ντομάτα” ή “Μα μόνο αυτό θα φας;”
Κρύψιμο τροφών μέσα σε παρασκευές χωρίς να πούμε στο παιδί ότι υπάρχουν

Σίγουρα, κάποια από τα παραπάνω παραδείγματα φαίνονται αρκετά αθώα. Όμως, αυτό δεν το αποφασίζουμε εμείς. Αν έχουμε απέναντί μας ένα παιδί που φαίνεται να δυσανασχετεί την ώρα του γεύματος, μάλλον νιώθει ότι πιέζεται. Ένας εύκολος τρόπος για να καταλάβουμε αν ασκούμε πίεση είναι να αναρωτηθούμε:

“Αυτό το κάνω για να καταφέρω το παιδί μου να φάει;”

Αν ναι, τότε μάλλον είναι πίεση.

Πίεση είναι οποιαδήποτε ενέργειά μας αποσκοπεί στο να κάνουμε εμείς το παιδί να φάει μια συγκεκριμένη τροφή ή ποσότητα τροφής, χωρίς να υπάρχει εσωτερική κινητοποίηση από το ίδιο.

Γιατί πρέπει να αποφεύγουμε την εφαρμογή πίεσης στα γεύματα

Η πίεση μπορεί να θέσει το παιδί σε κατάσταση φυγής (fight or flight mode), καθώς νιώθει απειλή. Χαρακτηριστικό παράδειγμα το παιδί που αποφεύγει συστηματικά τα γεύματα ή έχει έντονες αντιδράσεις και ξεσπάσματα (tantrums). Ταυτόχρονα, όταν το παιδί αισθάνεται πίεση, αυτό οδηγεί σε έκκριση αδρεναλίνης και τελικά καταστολή της όρεξης. Εν ολίγοις όχι μόνο δεν βοηθήσαμε, αλλά τα κάναμε και χειρότερα.

Φανταστείτε να είστε καλεσμένοι σε ένα τραπέζι, με φαγητά στα οποία δεν είστε εξοικειωμένοι και οι υπόλοιποι γύρω σας να προσπαθούν να σας πείσουν να φάτε. Πιθανώς θα νιώθατε αγχωμένοι, ανήσυχοι ή ακόμα και θυμωμένοι με αυτούς που επιμένουν να δοκιμάσετε (και όλα αυτά για μία φορά, όχι με επαναλαμβανόμενη συμπεριφορά σε κάθε γεύμα). Το σίγουρο είναι ότι δεν θα έχετε και τόσο όρεξη πια να φάτε.

Η πίεση μπορεί ακόμα να οδηγήσει σε διαταραχή της σχέσης του παιδιού με εμάς και να μην υπάρχει πλέον εμπιστοσύνη προς το πρόσωπό μας. Το να μην αντιλαμβανόμαστε τα σημάδια κορεσμού του παιδιού ή να αγνοούμε συστηματικά τις ανησυχίες του σε σχέση με κάποιες τροφές, θα το κάνει να νιώσει ότι δεν το λαμβάνουμε υπόψη και δεν το σεβόμαστε. Εφαρμόζοντας όμως το διαχωρισμό της ευθύνης στα γεύματα, εξασφαλίζουμε ότι το παιδί μας θα έχει μία καλή σχέση με τη διαδικασία του γεύματος και μαζί μας, μακροπρόθεσμα.

Να αναφέρω ξανά ότι υπάρχουν περιπτώσεις όπου η εφαρμογή πίεσης να έχει κάποιο αποτέλεσμα στην αρχή, ιδιαίτερα σε πιο δεκτικά παιδιά ή παιδιά που έχουν μάθει να ευχαριστούν τους γύρω τους. Και πάλι όμως με αρνητικές συνέπειες σε βάθος χρόνου τόσο στη ψυχολογία του παιδιού όσο και σωματικά. Όπως υπάρχουν και παιδιά που αντιδρούν πιο έντονα στην εφαρμογή του ελέγχου από νωρίς και θα “κλειδώσουν” απέναντι σε οποιαδήποτε προσπάθειά μας για δοκιμή. Και κάπως έτσι, τα γεύματα θυμίζουν πλέον “πεδίο μάχης” και προκαλούν άγχος και ανησυχία όχι μόνο στα παιδιά, αλλά και σε εμάς τους ίδιους.

Έτσι, νούμερο ένα συμβουλή που δίνω σε κάθε γονιό που “παλεύει” με τη σίτιση του παιδιού του είναι το να αφαιρέσει από τα γεύματα κάθε μορφή πίεσης, είτε αυτή είναι προφανής είτε όχι.

Τι μπορούμε να κάνουμε αντί να πιέσουμε;

Θα πρέπει να καταλάβουμε ότι δεν είναι δική μας δουλειά να πείσουμε το παιδί μας να φάει οτιδήποτε.

Ναι καλά διαβάσατε!

Δεν ανήκει στις αρμοδιότητές μας και ούτε είναι υπό τον έλεγχό μας!

Αυτό φυσικά δε σημαίνει ότι καθόμαστε με σταυρωμένα τα χέρια και περιμένουμε από το παιδί να αρχίσει να τρώει όλα αυτά που θέλουμε. Αν και σε κάποιες περιπτώσεις είναι βασικό να ξεκινήσουμε από αυτό το βήμα.

Δική μας υποχρέωση είναι να δημιουργήσουμε τις κατάλληλες συνθήκες, ώστε το παιδί μας, όταν νιώσει το ίδιο έτοιμο, να επιχειρήσει δοκιμές και κατανάλωση τροφών, ορμώμενο από εσωτερική κινητοποίηση. Κι αυτό γίνεται εφικτό μόνο με την επιδίωξη ενός ευχάριστου κλίματος (θυμηθείτε την έκκριση αδρεναλίνης που αναφέραμε πριν) και την εφαρμογή του διαχωρισμού της ευθύνης στα γεύματα. Περισσότερα όμως σε επόμενο άρθρο.

Η εφαρμογή πίεσης σίγουρα δεν υπονοεί ότι είσαι κακός γονιός. Το παραπάνω άρθρο έχει σκοπό να σε κατατοπίσει ως προς το τι πρέπει να αποφεύγεις κατά τη διάρκεια του γεύματος και όχι να κρίνει το τι έκανες μέχρι τώρα. Έτσι κι αλλιώς, ποτέ δεν είναι αργά να αλλάξεις τον τρόπο που συμπεριφέρεσαι στα γεύματα. Κι αν βρίσκεις δύσκολη την εύρεση νέων τεχνικών, είμαι εδώ για να σε καθοδηγήσω και να σου προσφέρω τα κατάλληλα εφόδια.

Το άρθρο Εφαρμογή πίεσης στα γεύματα

Γιατί θα πρέπει να αποφύγεις την εφαρμογή πίεσης; Με ποιους τρόπους εκδηλώνεται; εμφανίστηκε πρώτα στο Mommy and Me - Early Nutrition Center.