Ασφάλεια τροφίμων στην παραλία

Παραλία και υψηλές θερμοκρασίες συνήθως “πάνε μαζί”, γεγονός που ευνοεί την ταχύτατη ανάπτυξη βακτηρίων. Επομένως, πρέπει να δώσουμε προτεραιότητα στην ασφάλεια.

• Προμηθευτείτε ένα φορητό ψυγειάκι παραλίας: Θα χρειαστείτε πάγο ή παγοκύστες, που είναι απαραίτητα για να διατηρήσετε τη θερμοκρασία χαμηλή μέσα στο ψυγειάκι.
• Αποφύγετε τα ευπαθή υλικά: Μαλακά τυριά, όπως ανθότυρο και cottage, αλλαντικά, μαγιονέζα, είναι υλικά που καλύτερα να μένουν στο σπίτι. Προτιμήστε σκληρά τυριά ή κάποιο βραστό σφιχτό αυγό.
• Προσοχή στα κομμένα φρούτα: Αν κόψετε φρούτα από το σπίτι, πρέπει οπωσδήποτε να τα διατηρήσετε στο ψυγειάκι, καθώς αλλοιώνονται πιο γρήγορα από τα ολόκληρα.

Ανθεκτικά και πρακτικά σνακ παραλίας

Εδώ είναι μερικές επιλογές που μεταφέρονται εύκολα, τρώγονται με το χέρι και προσφέρουν ενέργεια!

1. Φρούτα

Προτιμήστε φρούτα με τη φλούδα τους, τα οποία προστατεύονται με φυσικό τρόπο. Πλύντε τα από πριν στο σπίτι για να μπορέσετε να τα καταναλώσετε άμεσα.

• Ολόκληρα φρούτα: κεράσια, σταφύλια, βερίκοκα και ροδάκινα
• Καρπούζι ή πεπόνι κομμένο σε φέτες
• Μπανάνες: αν και δεν είναι ιδιαίτερα ανθεκτικές σε υψηλές θερμοκρασίες και μπορεί να λιώσουν πιο εύκολα.

Tip: Αν έχετε παιδιά κάτω των 3-4 ετών θα πρέπει να κόψετε τα φρούτα με σφαιρικό σχήμα (κεράσια, σταφύλια) σε τέταρτα για να μειώσετε τον κίνδυνο πνιγμονής.

2. Στικς λαχανικών

Τα λαχανικά περιέχουν πολύ νερό, δροσίζουν και αντέχουν στη ζέστη πολύ περισσότερο από άλλα τρόφιμα.

• Μπαστουνάκια από αγγούρι και καρότο
• Ντοματίνια: Διατηρούνται άψογα και τρώγονται με μια μπουκιά. Προσοχή σε μικρές ηλικίες, θα χρειαστεί και αυτά να τα κόψουμε σε τέταρτα κατά μήκος.

3. Κριτσίνια και κράκερ

Ένα στεγνό, αλμυρό σνακ είναι ιδανικό για να αναπληρώσει το αλάτι που χάνει το σώμα μέσω του ιδρώτα. Επιλέξτε:

• Κριτσίνια ολικής άλεσης ή με σουσάμι
• Κράκερ με σπόρους
• Σπιτικά κριτσίνια με λαχανικά
• Φρυγανιές χαρουπιού
• Ρυζογκοφρέτες

Είναι εύκολα στη μεταφορά, δεν λιώνουν και συνδυάζονται τέλεια με λίγο σκληρό τυρί (όπως η γραβιέρα) που αντέχει καλύτερα εκτός ψυγείου από τα μαλακά τυριά.

4. Γλυκές επιλογές

Αν το παιδί σας αναζητά πιο έντονα κάτι γλυκό, οι παρακάτω επιλογές είναι θρεπτικές και ιδανικές ακόμα κι αν δεν διαθέτετε ψυγειάκι.

• Έτοιμες ή σπιτικές μπάρες με βρώμη, φυστικοβούτυρο και μέλι
• Σπιτικά μπισκότα με βρώμη
• Μπάρες με χουρμάδες και ξηρούς καρπούς
• Μπαλίτσες ενέργειας

Προτιμήστε επιλογές χωρίς σοκολάτα, γιατί θα λιώσει πολύ εύκολα στην παραλία!

Tip: Αν δεν έχετε προμηθευτεί ή δεν είχατε χρόνο για να φτιάξετε εσείς κάτι, μια γρήγορη εναλλακτική είναι να γεμίσετε ένα μικρό σακουλάκι με αμύγδαλα, καρύδια, σταφίδες ή αποξηραμένα βερίκοκα. Δίνει τεράστια ενέργεια, πιάνει ελάχιστο χώρο και δεν παθαίνει τίποτα από τη ζέστη. Προσοχή και στους ξηρούς καρπούς για τις μικρές ηλικίες.

5. Μικρά αλμυρά αρτοσκευάσματα

Οι υδατάνθρακες είναι απαραίτητοι για γρήγορη ενέργεια μετά το κολύμπι.

• Σπιτικά τυροπιτάκια
• Αλμυρά muffins με λαχανικά
• Κουλούρι Θεσσαλονίκης
• Αυγόφετες

Tip: Ακόμα και το σνακ παραλίας θα πρέπει να περιλαμβάνει τις βασικές αρχές ενός ισορροπημένου γεύματος (πρωτεΐνη – άμυλο – φρέσκο), όπως θα κάναμε και στο σπίτι.

Κολύμπι αμέσως μετά το σνακ παραλίας;

«Μην μπεις στο νερό αν δεν περάσουν τρεις ώρες!» Αυτή είναι ίσως η πιο κλασική φράση που ακούγαμε ως παιδιά στην παραλία. Τι ισχύει όμως πραγματικά; Χρειάζεται το παιδί να περιμένει κάποια ώρα πριν να βουτήξει ξανά;

Η αλήθεια είναι πως εξαρτάται απόλυτα από την ποσότητα και το είδος του φαγητού που μόλις καταναλώθηκε. Διαχωρίζουμε, λοιπόν, τα μικρά, ελαφριά σνακ από τα πλήρη γεύματα:

• Μετά από ένα ελαφρύ εύπεπτο σνακ (π.χ. ένα φρούτο, 1-2 κριτσίνια): Το πεπτικό σύστημα δεν υπερφορτώνεται. Δεν χρειάζεται να περιμένετε 3 ώρες. Ένα διάλειμμα 15-30 λεπτών είναι συνήθως αρκετό. Αν μάλιστα το παιδί θέλει απλώς να πλατσουρίσει στα ρηχά και δεν σκοπεύει να κάνει έντονη κολύμβηση, μπορεί να μπει στο νερό σχεδόν άμεσα.
• Μετά από ένα πλήρες ή βαρύ γεύμα (π.χ. μεσημεριανό στην ταβέρνα, κρέας, ζυμαρικά): Εδώ τα πράγματα αλλάζουν. Το σώμα στέλνει μεγάλη ποσότητα αίματος στο στομάχι για να υποστηρίξει τη διαδικασία της πέψης. Αν το παιδί κολυμπήσει έντονα, οι μύες του δεν θα οξυγονωθούν σωστά, με αποτέλεσμα να υπάρχει σοβαρός κίνδυνος για κράμπες, δυσπεψία, ναυτία ή τάση για εμετό. Σε αυτή την περίπτωση, η αναμονή τουλάχιστον 2 ωρών είναι πράγματι απαραίτητη.

Tip: Προτιμήστε τα συχνά και μικρά σνακ όσο είστε στη θάλασσα (όπως αυτά που αναφέραμε παραπάνω), ώστε τα παιδιά να έχουν σταθερή ενέργεια, να μην βαρυστομαχιάζουν και να μην χρειάζεται να διακόπτουν το παιχνίδι τους για πολλή ώρα!

Γλυκά στην παραλία

Ας είμαστε ειλικρινείς: η σφυρίχτρα του λουκουματζή ή ο καταψύκτης παγωτών του beach bar είναι κάτι που σίγουρα θα τραβήξει την προσοχή των παιδιών. Πρέπει να τα αποφύγουμε πάση θυσία;

Η απάντηση είναι όχι. Η απόλυτη απαγόρευση συνήθως φέρνει τα αντίθετα αποτελέσματα. Μετατρέπει το γλυκό σε «απαγορευμένο καρπό», αυξάνοντας την εμμονή του παιδιού γύρω από αυτό, κάτι που ισχύει γενικότερα για τη διαχείριση των γλυκών. Ωστόσο, το καλοκαίρι είναι περίοδος χαλάρωσης (για όλους μας) και το γλυκό μπορεί να έχει και αυτό τη θέση του.

Πώς το διαχειριζόμαστε χωρίς ενοχές:

• Μικρότερη μερίδα: Οι λουκουμάδες της παραλίας είναι συνήθως τεράστιοι και τηγανισμένοι σε λάδια αμφιβόλου ποιότητας. Αντί να πάρετε έναν ολόκληρο για κάθε παιδί, αγοράστε έναν για 2 παιδιά ή για όλη την οικογένεια και μοιραστείτε τον. Αντίστοιχα, επιλέξτε κάποια μικρή συσκευασία παγωτού ή 1 μπάλα αντί για έναν τεράστιο χωνάκι με 2-3 μπάλες. Έτσι, το παιδί ικανοποιεί την επιθυμία του, χωρίς υπερκατανάλωση ζάχαρης.
• Έξυπνες επιλογές στο παγωτό: Προτιμήστε γρανίτες ή sorbet φρούτων, που έχουν λιγότερα λιπαρά, ή ένα απλό παγωτό βανίλια/κακάο. Αποφύγετε τα παγωτά με έξτρα σιρόπια, καραμελάκια και πολύχρωμες τρούφες, που είναι γεμάτα τεχνητά χρώματα. Αν υπάρχει η δυνατότητα, προτιμήστε χύμα ποιοτικό gelato παρά τυποποιημένα παγωτά.

Tip: Η συχνότητα έχει σημασία! Αν πηγαίνετε στη θάλασσα 1 φορά την εβδομάδα, το να φάει το παιδί ένα παγωτό δεν θα χαλάσει τις διατροφικές του συνήθειες. Αν όμως είστε διακοπές για 7 ή και περισσότερες ημέρες, καλό είναι να βάλετε ένα χαλαρό όριο (π.χ. παγωτό 2-3 φορές την εβδομάδα).

Προσοχή στην ενυδάτωση!

Πολλές φορές στη θάλασσα τα παιδιά ξεχνάνε να πιουν νερό. Στην παραλία, η ενυδάτωση είναι η Νο1 προτεραιότητα.

• Προσφέρετε δροσερό νερό τακτικά, ακόμα κι αν το παιδί δεν το ζητάει.
• Αποφύγετε τους τυποποιημένους χυμούς με ζάχαρη.
• Αν το παιδί δυσκολεύεται να πιει σκέτο νερό, μπορείτε να φτιάξετε “Νερό – κοκτέιλ παραλίας” με φέτες λεμονιού ή πορτοκαλιού ή λίγα φύλλα δυόσμου.
• Και φυσικά, να έχετε πάντα φρέσκα φρούτα και λαχανικά διαθέσιμα, όπως ήδη αναφέραμε παραπάνω!

Τα σνακ της παραλίας δεν χρειάζεται να είναι κάτι ιδιαίτερο. Με ένα σωστά οργανωμένο ψυγειάκι, μερικές ανθεκτικές επιλογές και μια χαλαρή αλλά σταθερή προσέγγιση απέναντι στους καλοκαιρινούς πειρασμούς, μπορείτε να απολαύσετε τις βουτιές σας ξέγνοιαστα!

Το άρθρο <span style='font-family:Roboto slab;color:#555b6e;font-size:32px;font-weight:600;'>Σνακ παραλίας για παιδιά</span><br><br><span style='font-family:open sans;color:#555b6e;font-size:23px;font-weight:400;'>Θρεπτικές, ασφαλείς και εύκολες λύσεις</span> εμφανίστηκε πρώτα στο Mommy and Me - Early Nutrition Center.

Ωστόσο, γνωρίζουμε ότι το τραπέζι είναι ο ιδανικός χώρος για να γίνει το γεύμα. Ενώ παράλληλα, η συμμετοχή σας σε αυτό είναι μια ευκαιρία για σύνδεση και για να διδάξετε στο παιδί σας καλές διατροφικές συνήθειες!

Παρακάτω, ακολουθούν χρήσιμες συμβουλές για το πώς να κάνετε την ώρα του φαγητού πιο ευχάριστη και απολαυστική, ώστε το παιδί σας να μένει με χαρά στο τραπέζι, λίγο παραπάνω.

1. Δημιουργήστε μια σταθερή ρουτίνα γεύματος

Τα παιδιά λειτουργούν καλύτερα όταν έχουν μια προβλέψιμη ρουτίνα. Η σταθερή ώρα για κάθε γεύμα μπορεί να βοηθήσει το νήπιό σας να καταλάβει πότε είναι η ώρα να φάει και πότε να παίξει.

• Καθιερώστε συγκεκριμένες ώρες γευμάτων και προσπαθήστε να τις τηρείτε καθημερινά. Όχι με απόλυτη ακρίβεια, αλλά να υπάρχουν αποστάσεις 2,5 – 3 ώρες μεταξύ των γευμάτων.
• Ενημερώστε το παιδί λίγα λεπτά πριν το γεύμα για να προετοιμαστεί. Για παράδειγμα, μπορείτε να πείτε: “Σε πέντε λεπτά θα καθίσουμε στο τραπέζι για φαγητό.”
  ή
  “Μόλις χτυπήσει το κουδουνάκι, ερχόμαστε στο τραπέζι.”
• Αποφύγετε τα τσιμπολογήματα στα ενδιάμεσα των γευμάτων, καθώς το παιδί δε θα έχει κίνητρο να έρθει στο τραπέζι, αφού δεν θα υπάρχει πείνα

Tip: Για μεγαλύτερα παιδιά, χρησιμοποιήστε ένα οπτικό πρόγραμμα ή πίνακα με τις ώρες των γευμάτων για να βοηθήσετε το παιδί να κατανοήσει καλύτερα τη ρουτίνα. Για νήπια, μια σταθερή ακολουθία διαδικασιών, που σχετίζονται με την έναρξη του γεύματος (πλένω χέρια, φέρνω το πιάτο μου στο τραπέζι), μπορεί να βοηθήσει στη σύνδεση με το γεύμα.

2. Κάντε το γεύμα μια ευχάριστη εμπειρία

Τα παιδιά είναι πιο πιθανό να παραμείνουν στο τραπέζι αν το γεύμα είναι μια ευχάριστη και ενδιαφέρουσα εμπειρία για εκείνα. Το να ενσωματώσετε παιχνίδι και διασκέδαση στην ώρα του φαγητού, μπορεί να βοηθήσει το παιδί να παραμείνει στο τραπέζι.

• Συμπεριλάβετε το παιδί στην προετοιμασία του φαγητού. Αφήστε το να συμμετέχει σε απλές δουλειές, όπως το να πλύνει τα λαχανικά κατά το μαγείρεμα ή αργότερα, στο να φέρει το πιάτο του και να σερβιριστεί μόνο του, από τα πιάτα που θα υπάρχουν στη μέση. Αυτό θα το κάνει να νιώσει υπεύθυνο και μέρος της διαδικασίας.
• Αφήστε το παιδί να διαλέξει το πιάτο που θέλει να φάει ή να έχει λόγο στο μενού. Να διαλέξει δηλαδή μεταξύ δύο ισότιμων επιλογών (π.χ. “θέλεις βίδες ή φιογκάκια;”). Αυτό θα το βοηθήσει να αισθάνεται ότι έχει επιλογή και έλεγχο.
• Διατηρήστε μια χαρούμενη και θετική διάθεση κατά τη διάρκεια του γεύματος. Μην προσπαθείτε να πιέσετε το παιδί να φάει, καθώς η πίεση “διώχνει” το παιδί από το τραπέζι. Θα αναζητήσει να κάνει κάτι πιο ευχάριστο μακριά από την “πηγή” που του προκάλεσε δυσαρέσκεια, στην προκειμένη περίπτωση το γεύμα.
• Βάλτε το “παιχνίδι” μέσα στο πιάτο του. Οι τροφές μπορούν να γίνουν παιχνίδια! Ένα ντοματίνι κομμένο στη μέση, μπορεί να γίνει μια βαρκούλα. Η σάλτσα μια κόκκινη μπογιά και το φουντάκι από το μπρόκολο ένα πινέλο. Με λίγα λόγια, δείξτε του ότι οι τροφές μπορούν να γίνουν εξίσου ενδιαφέρουσες με ένα παιχνίδι.
• Δημιουργήστε ένα ήρεμο περιβάλλον που επικεντρώνεται στο φαγητό. Προσπαθήστε να περιορίσετε τους περισπασμούς, όπως την τηλεόραση ή τα παιχνίδια κοντά στο τραπέζι. Μια απαλή μουσική δεν θα δημιουργήσει πρόβλημα, σε αντίθεση με μία ανοιχτή τηλεόραση, ακόμα κι αν δεν “παίζει” κάποιο παιδικό πρόγραμμα.

3. Καθορίστε κανόνες και όρια

Είναι σημαντικό να υπάρχουν ξεκάθαροι κανόνες γύρω από την ώρα του γεύματος, ώστε το παιδί να ξέρει τι να περιμένει.

• Εξηγήστε στο παιδί ότι το γεύμα γίνεται πάντα στο τραπέζι. Αν θέλει να σηκωθεί, μπορεί να το κάνει, αλλά δεν μπορεί να πάρει το φαγητό εκτός τραπεζιού. Υπενθυμίστε του με ήρεμο και σταθερό τρόπο ότι πρέπει να επιστρέψει, αν θέλει να ξαναφάει.
• Δώστε έμφαση στη σημασία του να κάθονται όλοι μαζί για φαγητό ως οικογένεια. Μπορείτε να πείτε:
  “Η ώρα του φαγητού είναι για να είμαστε όλοι μαζί στο τραπέζι και να μοιραστούμε τα νέα μας.”
  και φυσικά
  “Δεν χρειάζεται να φας αν δεν θέλεις”.
• Συμπεριλάβετε μία ασφαλή τροφή για να μπορέσει να φάει, αλλά μην βγάλετε εναλλακτικές σε περίπτωση που αρνηθεί να έρθει στο τραπέζι.

Tip: Αν το παιδί συνεχίζει να φεύγει, προσπαθήστε να ορίσετε έναν συγκεκριμένο χρόνο για το γεύμα, για παράδειγμα 20-30 λεπτά. Μπορείτε να του κάνετε μια μικρή υπενθύμιση λίγο πριν τη λήξη, ώστε να έρθει πίσω στο τραπέζι για να μαζέψει το πιάτο του και να έχει άλλη μία ευκαιρία να φάει αν θέλει.

4. Διαχειριστείτε τις δυσκολίες με ηρεμία και υπομονή

Οι γονείς είναι φυσικό να νιώθουν απογοήτευση όταν το παιδί τους δεν συνεργάζεται κατά την ώρα του φαγητού. Αλλά η αντίδραση σας έχει μεγάλη σημασία στο πως θα αντιλαμβάνεται γενικά το γεύμα.

• Μην αντιδράτε με θυμό αν το παιδί φεύγει από το τραπέζι ή αρνείται να φάει. Προσπαθήστε να διατηρήσετε την ψυχραιμία σας και να θυμηθείτε ότι δεν είναι υποχρεωμένο να φάει αν δε θέλει. Κάνατε το χρέος σας ως γονιός με το να προσφέρετε ένα (ισορροπημένο) γεύμα.
• Αν δείτε ότι το παιδί σας έχει πραγματικά κουραστεί ή βαρεθεί, σκεφτείτε να λήξετε το γεύμα και να δοκιμάσετε ξανά αργότερα.
• Προσαρμόστε τις προσδοκίες σας ανάλογα με την ηλικία του παιδιού και την περίοδο που διανύει. Ένα νήπιο, για παράδειγμα, μπορεί να μην έχει την υπομονή να καθίσει για μεγάλο χρονικό διάστημα στο τραπέζι και τα 3 λεπτά να είναι ένας ρεαλιστικός χρόνος παραμονής στο τραπέζι.

5. Κλείσιμο του γεύματος με θετικό τρόπο

Η θετική ολοκλήρωση της ώρας του φαγητού μπορεί να βοηθήσει το παιδί να διατηρήσει ευχάριστες αναμνήσεις και να περιμένει το επόμενο γεύμα με χαρά.

• Ευχαριστήστε το παιδί σας για την προσπάθειά του να παραμείνει στο τραπέζι, ακόμη κι αν δεν τα πήγε τέλεια ή δεν κατάφερε να μείνει για τον προκαθορισμένο χρόνο.
• Ανταμείψτε τη θετική συμπεριφορά του (όχι το φαγητό που έφαγε) με μια ευχάριστη δραστηριότητα μετά το γεύμα, όπως ένα παιχνίδι ή μια βόλτα ή απλά να κάνετε κάτι μαζί.
• Ενισχύστε την αίσθηση της οικογενειακής σύνδεσης με ένα μικρό τελετουργικό στο τέλος του γεύματος, όπως να λέτε όλοι μαζί “ευχαριστώ για το φαγητό”.

Tip: Η συνέπεια είναι το κλειδί για τη διατήρηση θετικών συνηθειών γύρω από το τραπέζι.

Συμπέρασμα

Η ώρα του γεύματος με ένα νήπιο μπορεί να απαιτεί υπομονή, ευρηματικότητα και ευελιξία. Με καθαρούς κανόνες, θετική προσέγγιση και λίγη δημιουργικότητα, μπορείτε να βοηθήσετε το παιδί σας να μάθει να απολαμβάνει τα γεύματα μαζί σας και να δημιουργήσει υγιεινές συνήθειες που θα το συνοδεύουν για πάντα. Θυμηθείτε, ο στόχος είναι να κάνετε το φαγητό μια ευχάριστη και χαλαρή στιγμή για όλη την οικογένεια και όχι το παιδί να αδειάσει το πιάτο του!

Εάν δυσκολεύεστε να βρείτε λύσεις που ταιριάζουν στις ανάγκες του παιδιού σας ή θέλετε εξατομικευμένες συμβουλές για την ώρα του γεύματος, είμαι εδώ για να βοηθήσω! Κλείστε ένα ραντεβού μαζί μου για να συζητήσουμε πώς μπορείτε να κάνετε την ώρα του φαγητού πιο ευχάριστη και αποτελεσματική για την οικογένειά σας.

Το άρθρο <span style='font-family:Roboto slab;color:#555b6e;font-size:32px;font-weight:600;'>Πώς να κρατήσετε το παιδί στο τραπέζι</span><br><br><span style='font-family:open sans;color:#555b6e;font-size:23px;font-weight:400;'>Οδηγός για ήρεμα και ευχάριστα γεύματα</span> εμφανίστηκε πρώτα στο Mommy and Me - Early Nutrition Center.

Και ποιος γονιός δεν έχει ανησυχήσει όταν βλέπει ότι το μωρό του δεν τρώει;

Οι πρώτες σκέψεις που θα περάσουν από το μυαλό μας σε αυτές τις περιπτώσεις είναι αν αρκεί το γάλα, για να αναπτυχθεί σωστά. Ή πώς θα πάρει όλα τα θρεπτικά συστατικά που χρειάζεται.

Συνεχίστε να διαβάζετε το άρθρο, για να σας λυθεί αρχικά η απορία στην ερώτηση “γιατί δεν τρώει το μωρό μου;” και πότε θα πρέπει πραγματικά να ανησυχήσετε.

Γιατί το μωρό αρνείται να φάει 

Κάθε μωρό που ξεκινάει στερεές τροφές, έχει το δικό του ρυθμό στο πως στα αντιδράσει σε αυτή τη νέα συνήθεια. Κάποια θα μπουν αρκετά δυναμικά στον κόσμο των στερεών, κάποια άλλα θα αργήσουν περισσότερο να πάρουν μπρος. Όμως, αναμένουμε ότι όλα θα φτάσουν σε ένα επίπεδο, στο οποίο θα μπορούν να σιτιστούν ικανοποιητικά με στερεές τροφές. Χωρίς αυτό να ανταποκρίνεται σε μία συγκεκριμένη ποσότητα φαγητού. 

Ικανότητες

Βασική τροφή, για όλη τη βρεφική ηλικία, αποτελεί το γάλα (μητρικό ή φόρμουλα), ακόμα κι αν δεν μπορεί να καλύψει εξολοκλήρου τις ανάγκες σε όλα τα θρεπτικά συστατικά (οι οποίες να σημειώσουμε ότι δεν αλλάζουν μέσα σε μία νύχτα, μόλις το παιδί συμπληρώσει τους 6 μήνες). Ο λόγος είναι απλός: κανένα μωρό δεν μπορεί να καταναλώσει μεγάλες ποσότητες σε στερεές τροφές, αν πρώτα δεν βελτιωθούν οι ικανότητές του.

Ενώ το πιπίλισμα (θηλαστική κίνηση), που απαιτείται για να πιει το μωρό το γάλα, λειτουργεί αντανακλαστικά στο παιδί, η λήψη στερεάς τροφής και η μάσησή της αποτελεί μια εντελώς διαφορετική και απαιτητική διαδικασία. Αυτή η ικανότητα μαθαίνεται και τελειοποιείται με την επανάληψη και την εξάσκηση με όλο και πιο απαιτητικές τροφές. Επομένως, δεν είναι λογικό να περιμένουμε από ένα μωρό που μόλις ξεκίνησε φαγητό, να μπορεί να φάει μεγάλες ποσότητες τροφής.

Αντίστοιχα, δεν γίνεται να αναμένουμε από ένα παιδί που έχει μείνει πολύ καιρό στα αλεσμένα να φάει την ίδια ποσότητα σε κομμάτια, όταν τα δεύτερα απαιτούν μεγαλύτερη προσπάθεια για να καταναλωθούν. Προσοχή! Αυτό δε σημαίνει ότι πρέπει το παιδί μας να μένει στα αλεσμένα προκειμένου να τρώει περισσότερο. Η εισαγωγή των στερεών τροφών δεν εξυπηρετεί μόνο στη διατροφική πρόσληψη, αλλά αποσκοπεί και στη μετάβαση του παιδιού στο φαγητό της οικογένειας. Κι αυτό δεν πρόκειται να συμβεί αν δεν κατευθύνουμε εμείς το παιδί προς αυτή τη διαδικασία. Ενδεικτικά, να αναφέρω ότι σύμφωνα με επίσημους φορείς υγείας, δεν προτείνεται η πολτοποίηση των τροφών μετά τους 10 μήνες.

Γνωριμία

Επιπρόσθετα, η εισαγωγή στερεών τροφών αποτελεί μια περίοδο γνωριμίας. Ας μην ξεχνάμε ότι το μωρό για 6 ολόκληρους μήνες λάμβανε ως μοναδική τροφή το γάλα. Κάθε τροφή έχει άλλη γεύση και ανάλογα με τον τρόπο προετοιμασίας (μέθοδος μαγειρέματος, βαθμός πολτοποίησης κλπ.) θα έχει και άλλη υφή. Επομένως, έρχονται να προστεθούν άλλοι δύο παράγοντες που θα επιδράσουν στην αποδοχή της κάθε νέας τροφής. Και σίγουρα δεν είναι όλες οι τροφές το ίδιο ευχάριστες. Πως περιμένουμε λοιπόν, να του αρέσουν όλες οι τροφές από την πρώτη μπουκιά; Όλη αυτή η γνωριμία με τα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά των τροφών απαιτεί χρόνο. Και αυτό σίγουρα αντικατοπτρίζεται και στην ποσότητα που θα φάει!

Περιβάλλον

Υπάρχουν και οι εξωτερικοί παράγοντες, που θα επηρεάσουν την πορεία του παιδιού με τις στερεές τροφές. Το περιβάλλον και τα ερεθίσματα που λαμβάνει. 

Ένα περιβάλλον που αποσυνδέει τα παιδιά από τη διαδικασία του γεύματος, όπως η παθητική σίτιση που παρατηρείται με τη χρήση οθόνης και παιχνιδιών, ναι μεν θα αποτελέσει λύση για να φάει το παιδί κάποιες φορές, αλλά η εμπειρία μας λέει ότι αυτό δεν είναι αποτελεσματικό μακροπρόθεσμα. Το παιδί μαθαίνει να εξαρτάται πάντα από μία εξωτερική κινητοποίηση (δωροδοκία) προκειμένου να φάει. Οπότε μόλις αφαιρεθεί, σταματάει και να τρώει.

Επίσης, τα παιδιά δεν κατανοούν την αναγκαιότητα της τροφής. Όσο κι αν εσείς γνωρίζετε ότι είναι απαραίτητο να φάει για να μεγαλώσει, το ίδιο το παιδί αδυνατεί να κάνει αυτή τη σύνδεση. Ο μόνος συνδετικός κρίκος λοιπόν είστε εσείς οι γονείς. Το παιδί πρέπει να έχει ερεθίσματα ενηλίκων που τρώνε για να θελήσει να μιμηθεί τη διαδικασία. Για να λειτουργήσει βέβαια όλο αυτό σωστά, απαιτείται μια ήπια προσέγγιση. Δηλαδή το παιδί να περνάει καλά την ώρα του γεύματος και να μην φτάνει σε κατάσταση εκνευρισμού λόγω της δικής μας υπερβολικής συμπεριφοράς (θυμός, αγανάκτηση, στεναχώρια, επιμονή για κατανάλωση φαγητού).

Συμπερασματικά, το μωρό δεν θα φάει στερεές επειδή πεινάει. Γνωρίζει πολύ καλά ότι μπορεί να χορτάσει με γάλα άλλωστε. Θα φάει:

• γιατί του φαίνεται ενδιαφέρον αυτό που βλέπει μπροστά του,
• επειδή το κάνουν οι υπόλοιποι και
• επειδή το γεύμα είναι μια ευχάριστη διαδικασία.

Άλλοι παράγοντες

Τέλος, σε όλα τα παραπάνω, έρχονται να προστεθούν και άλλοι παράγοντες που παρατηρούμε συχνά στις μικρές ηλικίες και σχετίζονται με μειωμένη όρεξη και κακή διάθεση την ώρα του γεύματος.

Η έκφυση νέων δοντιών είναι αρκετά δυσάρεστη για αρκετά μωρά και παρατηρούμε ότι είτε θα αρνηθούν τελείως το φαγητό, είτε θα προτιμήσουν διαφορετικές τροφές απ’ ότι συνήθως (π.χ. πιο μαλακές ή πιο σκληρές, πιο κρύες).

Κάθε λοίμωξη, ειδικά αν συνοδεύεται από πυρετό, ερεθισμένο λαιμό, μπούκωμα ή ακόμα και άφθες στην περιοχή του στόματος, σίγουρα θα έχει αρνητικό αντίκτυπο στη λήψη στερεών.

Η δυσκοιλιότητα, λόγω πίεσης στο στομάχι, δρα επίσης αρνητικά στην όρεξη του μωρού.

Όλες αυτές οι καταστάσεις επιδρούν προσωρινά στη σίτιση, η οποία συνήθως αποκαθίσταται μόλις διορθωθεί το εκάστοτε πρόβλημα.

Τι μπορείτε να κάνετε όταν το μωρό δεν τρώει 

• Να παρατηρήσετε αν οι τροφές που δίνετε είναι κατάλληλες για τις αναπτυξιακές του ικανότητες.
• Να παρατηρήσετε το περιβάλλον: μήπως υπάρχουν πολλά ερεθίσματα που του αποσπάνε την προσοχή; 
• Να σταματήσετε να πιέζετε και να δώσετε περισσότερες ευκαιρίες για αυτόνομη σίτιση (τις περισσότερες φορές φταίει ο τρόπος και όχι τόσο αυτό που δίνετε).
• Να τρώτε μαζί του!

Οκ, τα δοκίμασα όλα αυτά και πάλι δεν τρώει…

Και τώρα η στιγμή της αλήθειας. Ενδεχομένως, το μωρό δεν θα φτάσει πότε στο σημείο του να τρώει την ποσότητα που θα θέλατε εσείς. Έτσι είναι πολύ βασικό να έχετε ρεαλιστικές προσδοκίες (και η κατανάλωση 150 γραμμαρίων φαγητού σίγουρα δεν είναι μία από αυτές). Είναι φυσιολογικό σε κάποια γεύματα να μη φάει καθόλου, σε κάποια άλλα 1-2 κουταλάκια, και σε άλλα περισσότερο.

Πότε θα πρέπει πραγματικά να ανησυχήσουμε και να επέμβουμε 

Υπάρχουν και οι περιπτώσεις όμως, που κάποια μωρά πραγματικά δυσκολεύονται με την κατανάλωση στερεών τροφών και σε αυτές τις περιπτώσεις είναι απαραίτητη η παρέμβασή μας όσο νωρίτερα γίνεται.

• Όταν υπάρχουν μεγάλες πτώσεις στις καμπύλες ανάπτυξης (διαβάστε περισσότερα σε αυτό το άρθρο).
• Όταν δεν δείχνει κανένα ενδιαφέρον για το φαγητό και κυρίως να το ακουμπήσει και να το επεξεργαστεί.
• Όταν εμφανίζει έντονες αντιδράσεις στη θέα του φαγητού (αναγουλιασμα, εμετός, ξεσπάσματα).
• Όταν δυσκολεύεται να κάνει τη μετάβαση σε κομμάτια τροφών, με το πέρασμα των μηνών.
• Όταν παρουσιάζει αισθητηριακές δυσκολίες. 

Ουσιαστικά, ακόμα κι αν το μωρό μας δεν τρώει ακόμα, το μόνο που χρειάζεται είναι να του δώσουμε χρόνο για να μάθει τη διαδικασία και να φροντίσουμε να έχουμε μια σωστή στάση την ώρα του γεύματος. Καθώς στην πραγματικότητα, είναι λίγες οι περιπτώσεις που θα υπάρχει πραγματικά πρόβλημα.

Αν θέλετε να κάνετε κι εσείς τα σωστά βήματα από την πρώτη μπουκιά, κλείστε την ατομική υπηρεσία εισαγωγής στερεών τροφών “First Bites” πατώντας εδώ.

Το άρθρο <span style='font-family:Roboto slab;color:#555b6e;font-size:32px;font-weight:600;'>“Το μωρό μου δεν τρώει” </span><br><br><span style='font-family:open sans;color:#555b6e;font-size:23px;font-weight:400;'>Πότε θα πρέπει να ανησυχήσω; </span> εμφανίστηκε πρώτα στο Mommy and Me - Early Nutrition Center.

Αρκετοί όμως συνεχίζουν και είναι επιφυλακτικοί.

Ο λόγος είναι απλός: Μήπως είναι τελικά επικίνδυνο για το δικό μου παιδί; Μήπως δεν κάνει για εμάς;

Διάβασε το άρθρο για να μάθεις κι εσύ αν αυτή η μέθοδος ταιριάζει στη φιλοσοφία σου κι αν υπάρχουν πραγματικά αντενδείξεις για να την ακολουθήσεις.

Τι είναι το BLW (Baby-led Weaning)

Το Baby-led weaning είναι μια “σχετικά” νέα μέθοδος σίτισης για μωρά. Όπως λέει και το όνομα της, αφορά τη σίτιση καθοδηγούμενη από το παιδί. Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι το παιδί παίρνει την πρωτοβουλία της σίτισης. Δηλαδή δεν στηρίζεται στον γονέα ή φροντιστή προκειμένου να φάει, αλλά τρώει μόνο του εξ’ αρχής, κυρίως με κομμάτια στερεών τροφών.

Τη μέθοδο αυτή εισήγαγε η Gill Rapley το 2001. Έκτοτε, έχουν ακολουθήσει κάποιες έρευνες σχετικά με την ασφάλεια της μεθόδου και τη διατροφική της επάρκεια και τα αποτελέσματα είναι ενθαρρυντικά ως προς αυτά. 

Ενώ δεν συστήνεται ως προτεινόμενη μέθοδος εισαγωγής στερεών τροφών από όλους τους φορείς υγείας, σε κάποιες χώρες φαίνεται να την υποστηρίζουν πιο ενεργά (π.χ. ΗΒ, Νέα Ζηλανδία, Καναδάς) ως εναλλακτική της παραδοσιακής μεθόδου με τα αλεσμένα.

Ποια οφέλη υποστηρίζει ότι προσφέρει το BLW 

Ο τίτλος της συγκεκριμένης παραγράφου μπορεί να φαίνεται λίγο παραπλανητικός. Η αλήθεια είναι όμως το BLW δεν έχει μελετηθεί εκτενώς για να εξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα και πρακτικά δεν φαίνεται να υπερτερεί έναντι του παραδοσιακού τρόπου σίτισης, με την προϋπόθεση ότι ο δευτερος εφαρμόζεται σωστά. Ωστόσο, αρκετές φορές οι γονείς, είτε από άγνοια είτε ακόμα και από φόβο, υιοθετούν λανθασμένες πρακτικές κατά τη σίτιση με αλεσμένα. Και σε αυτές τις περιπτώσεις ίσως θα λέγαμε ότι πράγματι το BLW υπερτερεί.

Ας δούμε όμως πιο αναλυτικά τα οφέλη της μεθόδου:

1. Αυτονομία στα γεύματα από την πρώτη μέρα 
2. Ένα γεύμα για όλη την οικογένεια 
3. Προστασία από την εμφάνιση παχυσαρκίας 
4. Καλύτερη αποδοχή των τροφών (μείωση της επιλεκτικότητας)
5. Γνωριμία με τα διαφορετικά χαρακτηριστικά των τροφών (υφές, γεύσεις)

Αναφέρω ξανά ότι τα παραπάνω οφέλη φαίνεται να μην αποτελούν αποκλειστικότητα του BLW όταν οι γονείς ακολουθούν σωστές πρακτικές σίτισης με τον παραδοσιακό τρόπο. Και τι εννοώ; Αν οι γονείς φροντίσουν να…:

• πραγματοποιήσουν έγκαιρα τη μετάβαση σε κομμάτια και δώσουν ποικιλίες υφών (π.χ. πατημένα και χοντροαλεσμένα),
• ακολουθήσουν το διαδραστικό τρόπο σίτισης (ακολουθούν δηλαδή τα σημάδια κορεσμού του μωρού και δεν πιέζουν),
• δώσουν ενεργό ρόλο στο παιδί κατά τη σίτιση (π.χ. να αρπάζει το κουτάλι και να έρχεται σε απτική επαφή με τους πουρέδες και τις τροφές), και
• προσφέρουν συνεχώς απ’ όλες τις τροφές και μεμονωμένα (π.χ. αυγό και λαχανικά όχι με πιο δελεαστικούς γευστικούς συνδυασμούς ή κρυμμένα),

…τότε οι δύο μέθοδοι μπορούν να προσφέρουν παρόμοια οφέλη!

Κι ερχόμαστε στο κεντρικό ζήτημα του άρθρου.

Πότε αντενδείκνυται το BLW;

Οι πιο συχνοί λόγοι για τους οποίους οι γονείς μπορεί να αποφεύγουν το BLW, είναι ο φόβος για πνιγμονή, η αναιμία και η χαμηλή πρόσληψη βάρους. Ωστόσο, τα παραπάνω δεν αποτελούν βάσιμους λόγους για τους οποίους πραγματικά θα πρέπει να αποκλείσουμε το BLW. 

• Ο κίνδυνος πνιγμονής δεν είναι μεγαλύτερος όταν προσαρμόζουμε κατάλληλα τις τροφές. 
• Τα παιδιά θα λάβουν τα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά όταν προσέξουμε την ισορροπία των γευμάτων που προσφέρουμε και επιμείνουμε σε τροφές που περιέχουν σίδηρο. 
• Το βάρος δεν αναμένουμε να αυξηθεί από τις στερεές τροφές, εφόσον το γάλα είναι ακόμα βασική τροφή του μωρού.

Στην πραγματικότητα είναι άλλοι οι λόγοι για τους οποίους δε θα πρέπει να ακολουθήσετε το BLW.

Πρώτος και κυριότερος λόγος είναι να μην έχει αναπτύξει το μωρό τα απαραίτητα αναπτυξιακά κριτήρια για να λάβει κομμάτια στερεών τροφών. Ενώ αρκετά παιδιά είναι έτοιμα στους 6 μήνες με καλή σταθερότητα του κορμού και του κεφαλιού, συντονισμός χεριού-ματιού (να φέρνει δηλαδή αντικείμενα στο στόμα), δεν θα συμβεί σε όλα τα μωρά. Εδώ θα ακούσετε πολύ συχνά στα γνωστά γκρουπ “Δώσε του λίγο χρόνο μέχρι να είναι έτοιμο“. Η αλήθεια είναι ότι δεν υπάρχει άπλετο χρόνος για αυτό! Τόσο ο ΠΟΥ όσο και η ESPGHAN αναφέρουν ότι η έναρξη στερεών τροφών δε θα πρέπει να καθυστερεί μετά τους 6,5 μήνες.

Δεύτερος λόγος, αλλά όχι τόσο συχνός, είναι αισθητηριακές δυσκολίες που μπορεί να εμφανίζει το παιδί. Μερικά παιδιά δυσκολεύονται πολύ να πιάνουν συγκεκριμένες υφές και να τις πλησιάσουν στο στόμα. Χαρακτηριστικό για να το καταλάβετε αυτό, είναι το παιδί να μην επιθυμεί να ακουμπήσει οτιδήποτε αφήνετε πάνω στο δίσκο και να το αγνοεί επιδεικτικά, να σηκώνει τα χέρια ψηλά ώστε να μην ακουμπήσει τίποτα, ενώ θα επικρατεί και μια γενικότερη δυσφορία κατα το γεύμα. Δε θα πρέπει να το συγχέετε με την περίοδο αναγνώρισης με τις τροφές, κατά την οποία το παιδί πιάνει απλά τις τροφές, τις ζουλάει και τις ρίχνει στο πάτωμα. Όσο βλέπετε ότι το μικρό σας ασχολείται συστηματικά με τις τροφές και κάποιες φορές τις φέρνει στο στόμα, βρίσκεστε σε πολύ καλό δρόμο. 

Τρίτος λόγος είναι ο μεγάλος φόβος για πνιγμονή. Αν δεν ανήκετε στην κατηγορία των αρκετά ψύχραιμων γονέων, καλύτερα να αποφύγετε τη συγκεκριμένη μέθοδο. Η εμπιστοσύνη προς το παιδί αποτελεί βασικό στοιχείο του BLW. Έτσι, αν δεν είστε ψυχολογικά προετοιμασμένοι, το μόνο που θα καταφέρετε είναι το να παρεμβαίνετε συνεχώς κάθε φορά που το παιδί “πάει να πνιγεί” και τελικά να παρεμποδίζετε την όλη διαδικασία. Ενημερωθείτε σωστά για το gagging και τη διαφορά που έχει από τη πνιγμονή, καθώς και για το πως να προσφέρετε κομμάτια τροφών με ασφάλεια. Αν ακόμα και μετά από αυτή την εκπαίδευση δεν νιώθετε άνετα, μπορείτε να ξεκινήσετε με αλεσμένα και μόλις είστε πιο σίγουροι για τις ικανότητες του μωρού σας, να προσφέρετε και κομμάτια τροφών. Προσοχή! Αυτό θα πρέπει και πάλι να το επιχειρήσετε πριν το παιδί συμπληρώσει τους 10 μήνες. 

Επιπρόσθετα με όλα τα παραπάνω υπάρχουν και άλλοι παράγοντες που δυσκολεύουν τη σίτιση με κομμάτια, όπως καταστάσεις που επηρεάζουν την ανατομία και τη λειτουργικότητα του στόματος (π.χ σχιστία χείλους και υπερώας ή αλλιώς λαγόχειλο και λυκόστομα, αγκυλογλωσσία, στοματική υποτονία), νευρολογικές και αναπτυξιακές διαταραχές (π.χ. δυσφαγία).

Εν κατακλείδι, ακόμα κι αν θέλετε να ξεκινήσετε με BLW, αλλά δεν μπορείτε για έναν από τους παραπάνω λόγους, έχετε πάντα τη δυνατότητα να εφαρμόσετε τις σωστές πρακτικές σίτισης και να ολοκληρώσετε έγκαιρα την μετάβαση σε κομμάτια.

Αν έχετε αμφιβολίες για το ποια μέθοδο πρέπει να ακολουθήσετε, η υπηρεσία “First bites” μπορεί να σας υποστηρίξει καθ’ όλη τη διάρκεια εισαγωγής των στερεών τροφών με το μωρό σας. 

Το άρθρο <span style='font-family:Roboto slab;color:#555b6e;font-size:32px;font-weight:600;'>Μήπως το BLW δεν είναι για το μωρό μου;</span><br><br><span style='font-family:open sans;color:#555b6e;font-size:23px;font-weight:400;'>Μάθε για ποιους λόγους θα πρέπει να αποφύγεις τη συγκεκριμένη μέθοδο.</span> εμφανίστηκε πρώτα στο Mommy and Me - Early Nutrition Center.

Συνεχίστε να διαβάζετε παρακάτω για δείτε πως μπορείτε να μειώσετε την άρνηση φαγητού στις διακοπές.

Γιατί το παιδί μου αρνείται να φάει;

Ακόμα και τα πιο καλόφαγα παιδιά, παρουσιάζουν μια επιλεκτικότητα και μία άρνηση φαγητού κατά τη διάρκεια των διακοπών. Είναι σημαντικό να αναλύσουμε τους λόγους για τους οποίους παρουσιάζεται αυτή η συμπεριφορά. Με αυτόν τον τρόπο θα κατανοήσουμε καλύτερα το παιδί και θα μπορέσουμε να το βοηθήσουμε πιο αποτελεσματικά.

• Υπερβολική απόσπαση προσοχής από το περιβάλλον. Αποτελεί τη συνηθέστερη αιτία που ένα παιδί δεν τρώει στις διακοπές. Νέο περιβάλλον, συνήθως αρκετό παιχνίδι και πολύς χρόνος διαθέσιμος με αγαπημένα πρόσωπα (εσάς δηλαδή!). Το παιδί είναι πολύ απασχολημένο για να εξερευνήσει όλα αυτά τα καινούργια πράγματα γύρω του. Επομένως, θέλει να τελειώνει γρήγορα το γεύμα του και να συνεχίσει τις δραστηριότητές του. Αυτό σημαίνει πως δε θα μπορέσει να καθίσει για πολύ ώρα στο τραπέζι, και θα διαλέξει κάτι που μπορεί να φάει εύκολα για να καλύψει την πείνα του.
• Αλλαγή ρουτίνας. Επίσης σημαντικό στοιχείο που επιδρά στη σίτιση. Διαφορετικά ωράρια, διαφορετικά ερεθίσματα που δεν είναι συνδυασμένα με το φαγητό, όπως το γνώριζε μέχρι τώρα (π.χ. διαφορετικός χώρος, άλλο τραπέζι φαγητού, άλλο καρεκλάκι, φαγητό σε ταβέρνα κλπ.). Όλα αυτά αρκούν για να απορρυθμίσουν το παιδί από τη διαδικασία του γεύματος. Μην ξεχνάτε πως η αλλαγή στην ρουτίνα επηρεάζει περισσότερο τα παιδιά, από εμάς τους ενήλικες.
• Νέα πρόσωπα που εμπλέκονται στο κομμάτι της σίτισης. Παππούς, γιαγιά, ξαδέρφια. Νομίζω δε χρειάζεται να επικεντρωθώ παραπάνω εδώ, όλοι καταλαβαίνετε τι εννοώ.

• Διαφορετικό φαγητό από αυτό που έχει συνηθίσει. Μπορεί να φτιάχνει κάποιος άλλος το φαγητό (π.χ. γιαγιά) ή να μην έχετε πρόσβαση σε κουζίνα και να τρώτε έξω. Σε κάθε περίπτωση, η γεύση και η μορφή του φαγητού θα είναι διαφορετική από το συνηθισμένο. Σε σημείο που κάποια παιδιά να δυσκολεύονται να το καταναλώσουν.

Πως να το αντιμετωπίσω;

Ανάλογα με την αιτία που “κρύβεται” πίσω από την άρνηση φαγητού στις διακοπές, υπάρχουν και οι αντίστοιχες λύσεις, που μπορεί να βοηθήσουν:

• Προσπαθήστε να διατηρήσετε μια παρόμοια ρουτίνα στα ωράρια του παιδιού. Αυτό αφορά τόσο τα γεύματα όσο και τον ύπνο. Καταλαβαίνω ότι οι διακοπές είναι ευκαιρία για χαλάρωση και δε θα θέλετε να είστε τόσο συνεπείς στην τήρηση ενός προγράμματος. Όμως, αρκετοί γονείς προτιμούν να ρυθμίσουν το πρόγραμμα των διακοπών τους στη ρουτίνα του παιδιού, για να κερδίσουν λίγο ηρεμία.
• Μην ασχολείστε υπερβολικά με το τι δεν τρώει. Αυτό είναι κάτι που θα ανατροφοδοτεί συνεχώς άγχος και ενδεχομένως να σας ωθήσει να χρησιμοποιήσετε τακτικές πίεσης προκειμένου να φάει. Ή ακόμα, μπορεί να επιχειρείτε ξανά και ξανά γεύμα με κάποια διαφορετική τροφή, κάτι που συνήθως δεν έχει αποτέλεσμα φυσικά.

• Αν οι διακοπές σας γίνονται σε συγγενικό ή φιλικό σπίτι, εξηγήστε αναλυτικά πως θέλετε να κινηθούν στο κομμάτι τις διατροφής του παιδιού. Επικεντρωθείτε κυρίως στο να μην τσιμπολογάει το παιδί όλη την ημέρα και αν υπάρχει δυνατότητα να μην επεμβαίνουν στο πως λειτουργείτε στα γεύματα. Μπορείτε να γευματίζετε με το παιδί σε άλλο χρόνο, σε σχέση με τους υπόλοιπους, για να υπάρχει περισσότερη ησυχία και μικρότερη παρέμβαση. Διαβάστε περισσότερα και σε αυτό το άρθρο.
• Λάθη στη διαχείριση των γλυκών. Συνήθως υπάρχουν περισσότερα ερεθίσματα γλυκών στις διακοπές (π.χ. ο λουκουματζής που περνάει στην παραλία, παππούδες που δίνουν γλυκά ή άλλα παιδιά που τρώνε λιχουδιές). Δεν είναι λάθος να επιτρέψετε στο παιδί να φάει, αλλά μην έχετε την απαίτηση να παρατήσει στη μέση το παγωτό του. Αυτό, σε συνδυασμό με τη γενικότερη επιλεκτικότητα στις υπόλοιπες τροφές, θα πυροδοτήσει τρομερό άγχος για εσάς. Κάτι που θα έχει ως αποτέλεσμα να μαλώνετε συνεχώς για τα γλυκά. Η συμβουλή μου είναι να μην το κάνετε μεγάλο θέμα (ακόμα κι αν φάει λίγο παραπάνω), και συνεχίστε κανονικά με τα υπόλοιπα γεύματα.
• Μπορείτε να έχετε προετοιμάσει για να πάρετε μαζί σας κάποιες επιλογές που γνωρίζετε πως τρώει το παιδί, και δε θα έχετε τη δυνατότητα  να φτιάξετε εκεί, όπως μάφιν, μπάρες, μπιφτέκια, που αποθηκεύονται εύκολα στην κατάψυξη ή στο ψυγείο. Αυτό θα βοηθήσει παιδιά που θέλουν τροφές με συγκεκριμένο τρόπο και θα αρνηθούν να φάνε κάτι που δεν τους είναι οικείο. Σε καμία περίπτωση δεν θα στηριχτείτε αποκλειστικά σε αυτές τις τροφές μέσα στην ημέρα. Απλά, αν υπάρχει έστω και ένα “εύκολο” γεύμα που γνωρίζετε ότι συνήθως τρώει το παιδί σας, θα βοηθήσει τόσο το ίδιο (τα γνωστά tantrum πείνας) όσο και εσάς να ηρεμίσετε.
• Για νήπια και μεγαλύτερα παιδιά, ενημερώστε τα από πριν για τις αλλαγές, τόσο στο περιβάλλον, στο ημερήσιο πρόγραμμα που θα ακολουθήσετε, αλλά και σε σχέση με τη διαθεσιμότητα των τροφών. Για παράδειγμα, «Δε θα μπορούμε να προετοιμάσουμε το τάδε πρωινό γιατί δε θα έχουμε κουζίνα. Μπορούμε όμως να κάνουμε ___ και ___».

Βέβαια, υπάρχει και η περίπτωση το παιδί σας να δοκιμάσει καινούργιες τροφές στις διακοπές! Αυτό το συναντάμε ιδιαίτερα σε περιπτώσεις που οι γονείς είναι πιο χαλαροί και δεν περιμένουν από το παιδί να κάνει κάτι τέτοιο. Σε περίπτωση πάντως που επισκέπτεστε ένα καινούργιο μέρος, είναι καλή ευκαιρία να δοκιμάσετε – οικογενειακώς – την τοπική κουζίνα και να έρθετε σε επαφή με διαφορετικές τροφές.

Γυρίσαμε σπίτι μας και ακόμα δεν τρώει!

Κάθε αλλαγή στη ρουτίνα θα φέρει μια αναστάτωση στο κομμάτι του φαγητού που μπορεί να κρατήσει για κάποιο χρονικό διάστημα. Όσο εφαρμόζετε σωστές πρακτικές σίτισης και μείνετε συνεπείς σε αυτό, χωρίς να πιέσετε, το παιδί θα επιστρέψει στις προηγούμενες διατροφικές του συνήθειες. Ωστόσο, σε παιδιά με σοβαρή επιλεκτική διατροφή μπορεί να παρουσιαστεί μεγαλύτερη δυσκολία να επανεντάξουν τις τροφές που έκοψαν, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν υπάρχουν περιθώρια βελτίωσης.

Η άρνηση φαγητού στις διακοπές είναι μία αναμενόμενη συμπεριφορά, που θα παρουσιάσουν τα περισσότερα παιδιά. Η συμβουλή μου; Επικεντρωθείτε σε αυτό που έχει πραγματική σημασία: να περάσετε ευχάριστες οικογενειακές στιγμές και να μαζέψετε εμπειρίες!

Το άρθρο <span style='font-family:Roboto slab;color:#555b6e;font-size:32px;font-weight:600;'>Άρνηση φαγητού στις διακοπές</span><br><br><span style='font-family:open sans;color:#555b6e;font-size:23px;font-weight:400;'>Πως διαχειριζόμαστε την επιλεκτική σίτιση και την άρνηση φαγητού στις διακοπές;</span> εμφανίστηκε πρώτα στο Mommy and Me - Early Nutrition Center.

Σε μία πρόσφατη δημοσκόπηση που έκανα στο Instagram, το 13% ανέφερε πως χρησιμοποιεί πάντα απόσπαση προσοχής κατά τη διάρκεια των γευμάτων, ενώ το 54% κάνει περιστασιακή χρήση.

Πολλοί γονείς λοιπόν χρησιμοποιούν οθόνη κατά τη διάρκεια του γεύματος. Ο λόγος; Φυσικά το να καθίσει το παιδί στο τραπέζι και να φάει χωρίς να γκρινιάζει ή να φάει περισσότερο. Μια συνήθεια που μπορεί να ξεκινήσει από την εισαγωγή των στερεών τροφών και να συνεχίσει και όσο μεγαλώνει το παιδί.

Διάβασε παρακάτω γιατί θα πρέπει να αποφύγεις την απόσπαση προσοχής στα γεύματα και τι μπορείς να κάνεις για να αλλάξεις αυτή τη συνήθεια.

Απόσπαση προσοχής: με ποιους τρόπους μπορεί να γίνει;

Πέρα από τους προφανείς τρόπους, που είναι η χρήση οθόνης (μέσω τηλεόρασης, tablet ή κινητού), η απόσπαση προσοχής μπορεί να επέλθει και από άλλα μέσα. Κάποια από αυτά γίνονται ασυναίσθητα από τους γονείς ή άλλους φροντιστές ή ακόμα μπορεί να μην αντιλαμβάνονται πως αποσπούν την προσοχή του παιδιού από το φαγητό:

• Βιντεοκλήσεις
• Διάβασμα βιβλίου
• Παιχνίδια
• Όταν υπάρχουν μεγαλύτερα παιδιά που παίζουν, κατοικίδια ή άλλα άτομα στον ίδιο χώρο που κάνουν μία άλλη εργασία
• Στην παιδική χαρά/βόλτα
• Στο αυτοκίνητο
• Στο μπαλκόνι
• οποιοδήποτε άλλο μέσο τραβήξει την προσοχή του παιδιού μακριά από το φαγητό

Η περιστασιακή χρήση οθόνης (ή άλλου μέσου) δε θα επηρεάσει τον τρόπο που τρέφεται το παιδί ή τη συμπεριφορά του στα γεύματα. Όταν όμως το παιδί συνηθίσει ότι τα γεύματα γίνονται μόνο με αυτόν τον τρόπο, τότε και το ίδιο θα το απαιτεί, προκειμένου να καθίσει στο τραπέζι και να ξεκινήσει το φαγητό. Απ’ όλα τα παραπάνω, η χρήση οθόνης είναι η πιο αποτελεσματική για να αποσπάσει την προσοχή του παιδιού σας, αλλά και η πιο δύσκολη συνήθεια για να «κοπεί».

Εννοείται πως υπάρχουν και οι δύσκολες περιπτώσεις. Η χρήση οθόνης αποτελεί μια απελπισμένη λύση για παιδιά που αρνούνται το ένα φαγητό μετά το άλλο, που έχουν tantrums κάθε φορά που πλησιάζει το γεύμα ή όταν αναρωτιέστε πως μπορούν να επιβιώσουν τρώγοντας τόσο λίγο. Όμως, όλα αυτά μπορεί να είναι σημάδι πως κάτι άλλο συμβαίνει, όπως «φτωχές» στοματικές – κινητικές δεξιότητες, δυσκολίες στην αισθητηριακή επεξεργασία, παλινδρόμηση, στρες και πολλά άλλα.

Πως η χρήση οθόνης επηρεάζει αρνητικά τη σχέση μας με το φαγητό

Όταν τρώμε μπροστά σε οθόνη, το μυαλό μας δίνει περισσότερη προσοχή σε ό,τι παρακολουθούμε παρά στην διαδικασία του φαγητού, η οποία μπαίνει σε κατάσταση «αυτόματου πιλότου» και καταλήγουμε να τρώμε παθητικά. Ακόμα κι αν εσείς οι ίδιοι δεν έχετε αυτή τη συμπεριφορά, είμαι σίγουρη πως κάποια στιγμή στο παρελθόν έχετε παρακολουθήσει ταινία στο σινεμά υπό τη συνοδεία ποπ-κορν, όπου μετά από λίγο θα παρατηρήσατε πως το κουτί άδειασε χωρίς να το καταλάβετε! Όταν το μυαλό μας βρίσκεται «αλλού», δεν μπορούμε να συνειδητοποιήσουμε ούτε τι τρώμε αλλά ούτε και τι γίνεται στο περιβάλλον γύρω μας. Το ίδιο λοιπόν ισχύει και για τα παιδιά!

Και μπορεί να πείτε:

«Και τι πειράζει, όσο βλέπω το παιδί μου να τρώει είμαι ευχαριστημένος/η»

Το πρόβλημα είναι πως όταν τα παιδιά τρώνε παθητικά:

• δεν συνειδητοποιούν τι τροφή καταναλώνουν (γεύση, υφή, μυρωδιά) σε μια ηλικία που ακόμη μαθαίνουν τις τροφές
• δεν βλέπουν τι τρώτε εσείς για να αποτελέσετε ένα διατροφικό πρότυπο
• μπορεί να καταναλώσουν μεγαλύτερη (ή κάποιες φορές και μικρότερη) ποσότητα τροφής απ’ όση χρειάζονται.

Θεωρητικά, αν το παιδί σας δυσκολεύεται να πάρει βάρος, η χρήση οθόνης μπορεί να βοηθήσει σε αυτό (διαβάστε όμως πρώτα αν όντως χρειάζεται να πάρει επιπλέον βάρος σε αυτό το άρθρο). Αξίζει να αναφέρω ωστόσο, πως για αρκετά παιδιά αποτελεί προσωρινή λύση (ναι δε θα πιάνει για πάντα!). Έτσι, σκοπός μας είναι το παιδί να φάει περισσότερο επειδή το θέλει, όχι επειδή παρασύρθηκε από το αγαπημένο του καρτούν. Δηλαδή όλο αυτό να γίνει συνειδητά.

Επιπρόσθετα, με τη χρήση οθόνης τα παιδιά χάνουν εντελώς οποιοδήποτε όφελος από την αλληλεπίδραση με άλλα μέλη της οικογένειας και το φαγητό που τρώνε. Αν εσείς τρώτε τα φασολάκια σας και το απολαμβάνετε, θα το παρατηρήσουν αυτό και μπορεί να είναι πιο δεκτικά στο να δοκιμάσουν μία μπουκιά από ένα φαγητό που είναι καινούργιο ή που δεν τους ενδιέφερε μέχρι τώρα. Τουλάχιστον τους εκθέτει σε αυτό. Εάν η τηλεόραση είναι ανοιχτή, το πιθανότερο είναι ότι δεν θα παρατηρήσουν καν τι κάνετε με το φαγητό σας. Μετά βίας θα συνειδητοποιήσουν τι κάνουν με το δικό τους φαγητό, καθώς τρώνε ασυναίσθητα άλλο ένα κράκερ ή ακόμα χειρότερα: ζητάνε από εσάς να τα ταΐσετε γιατί είναι πολύ απασχολημένα με την εκπομπή που παρακολουθούν.

Ακόμα και για εσάς που έχετε μωρό, όλα τα παραπάνω σας αφορούν! Ξέρω πως στο ξεκίνημα των στερεών τροφών πολλά μωρά δυσκολεύονται να καταναλώσουν μεγάλες ποσότητες τροφής (ή μήπως οι γονείς δυσκολεύονται να αποδεχτούν ότι αυτό είναι φυσιολογικό;). Για όλο το διάστημα που το μωρό σας μαθαίνει να τρώει, χρειάζεται όσο το δυνατόν περισσότερη θετική αλληλεπίδραση από εσάς για να μάθουν πώς να μασάνε και να διαχειρίζονται σωστά την τροφή τους. Όταν αφαιρέσουμε την οθόνη από τη ρουτίνα του γεύματος, στέλνουμε το μήνυμα ότι το φαγητό είναι σημαντικό, ότι δίνουμε στο παιδί την πλήρη προσοχή μας και απολαμβάνουμε ο ένας την παρέα του άλλου.

Πως σταματάμε τη χρήση οθόνης;

Σε πολλές περιπτώσεις το να κόψουμε την οθόνη «μαχαίρι» αποδεικνύεται πολύ αποτελεσματικό. Κάθε αλλαγή είναι δύσκολη, αλλά όσο είμαστε συνεπείς στην εφαρμογή της, το παιδί μπορεί να καταλάβει ότι δε θα γίνει κάποιο πισωγύρισμα και τελικά θα το αποδεχθεί. Φυσικά, όλο αυτό προϋποθέτει το να αλλάξετε κι εσείς τη συμπεριφορά σας γύρω από τα γεύματα. Προφανώς, κάτι τέτοιο δε θα «πιάσει» αν πιέζετε για να φάει, αν είστε πάνω από το κεφάλι του παιδιού και του κάνετε συνεχείς υπενθυμίσεις για δοκιμές ή αν παρουσιάσετε ένα γεύμα από το οποίο δεν μπορεί να φάει έστω ένα συστατικό!

Για παιδιά μεγαλύτερης ηλικίας (> 3 ετών), μπορείτε να τα προετοιμάσετε για αυτή την αλλαγή, εξηγώντας το νέο τρόπο που θα γίνονται πλέον τα γεύματα.

Αν το παιδί δεν είναι ακόμα σε θέση να έρθει στο γεύμα χωρίς τη χρήση οθόνης, μπορείτε να μειώσετε το χρόνο στην αρχή ή το τέλος του γεύματος, ξεκινώντας από 1-2 λεπτά και αυξάνοντας σταδιακά. Μόλις το παιδί καθίσει στο τραπέζι και ζητήσει οθόνη, θα επιβεβαιώσετε και θα μεταφέρετε χωρίς φωνές ή εκφράζοντας θυμό: «Ναι, περίμενε 2 λεπτά να φορτίσει και θα είναι έτοιμο μέχρι να σερβίρεις (με ό,τι θέλεις) το πιάτο σου». Το πόσο αργά ή γρήγορα προχωράει τη διαδικασία εξαρτάται από το παιδί: σταδιακή μείωση του χρόνου ώστε να υπάρχει αλλαγή, αλλά όχι τόσο απότομη που τελικά να αρνηθεί να καθίσει στο τραπέζι.

Άλλες ήπιες αλλαγές* μπορεί να είναι:

• η σίγαση της οθόνης ή να ακούει μόνο τον ήχο χωρίς να βλέπει
• το διάβασμα ενός βιβλίου
• ένα παιχνίδι

*Εννοείται πως και τα παραπάνω αποτελούν μέσα απόσπασης προσοχής και στόχος σας είναι να τα αφαιρέσετε και αυτά μελλοντικά.

Θυμηθείτε πως αφαιρώντας την απόσπαση προσοχής κάνετε ένα μεγάλο βήμα για να μπορέσει το παιδί σας να αναπτύξει μια σωστή σχέση με το φαγητό. Αν το έχετε καταφέρει ήδη, αλλά δεν ξέρετε πως να συνεχίσετε από δω και πέρα, μπορώ να σας βοηθήσω με τα επόμενα βήματα!

Το άρθρο <span style='font-family:Roboto slab;color:#555b6e;font-size:32px;font-weight:600;'>Χρήση οθόνης στα γεύματα</span><br><br><span style='font-family:open sans;color:#555b6e;font-size:23px;font-weight:400;'>Πως η χρήση οθόνης σαμποτάρει τη σχέση του παιδιού σου με το φαγητό;</span> εμφανίστηκε πρώτα στο Mommy and Me - Early Nutrition Center.

Ήθελα να είναι κάτι στο οποίο τα παιδιά θα μπορούσαν να απασχοληθούν, να περιλαμβάνει το κέρασμα χωρίς να ΄έχει ένα τόνο ζάχαρη, αλλά να έχει και κάτι που θα τους «μείνει».

Όλα αυτά λοιπόν τα συγκέντρωσα σε ένα δώρο:

Βάζο με μίγμα για μπισκότα μπανάνας DIY (Do It Yourself για όσους δεν γνωρίζουν το ακρωνύμιο)

Ουσιαστικά πρόκειται για ένα δώρο, που περιλαμβάνει (σχεδόν όλα) τα υλικά για να φτιάξει το κάθε παιδί στο σπίτι του τα μπισκότα μπανάνας. Έτσι έχουμε:

Απασχόληση: με τη συμμετοχή στην εκτέλεση της συνταγής
Κέρασμα: το μπισκότο φυσικά
Κάτι που «μένει»: η συνταγή για μελλοντική χρήση και ίσως η επαφή με την κουζίνα που ενδεχομένως κάποια παιδιά να μην είχαν

Η διαδικασία είναι πολύ απλή. Ανάλογα με το πόσα βάζα θα πρέπει να φτιάξετε, θα χρειαστείτε και τον αντίστοιχο χρόνο. Για να σας βγει πιο οικονομικά, χρησιμοποιήστε βάζα που έχετε ήδη στο σπίτι από μέλι ή ακόμα και σάλτσα, αρκεί να μην έχει κρατήσει τη μυρωδιά φυσικά.

Print

Μπισκότα μπανάνας

Βάζο με μίγμα για μπισκότα μπανάνας + η συνταγή

Course Snack

Keyword dairyfree, eggfree, vegan, νηστίσιμο

Prep Time 5 minutes minutes

Cook Time 12 minutes minutes

Σύνθεση βάζου 3 minutes minutes

Servings 9 μπισκότα

Equipment

• 1 βάζο 500ml
• εκτυπώσιμο με τις οδηγίες

Ingredients

• 1 μεγάλη ώριμη μπανάνα 180γρ η σάρκα
• 1 φλιτζάνι νιφάδες βρώμης 90γρ
• 1/2 φλιτζάνι αλεύρι ΓΟΧ 70γρ
• 3 κ.σ. καστανή ζάχαρη ή ζάχαρη καρύδας
• 1 κ.γ. κανέλα
• 1/2 κ.γ. baking powder
• 1 κάψουλα βανίλιας
• 1/4 φλιτζανιού σταγόνες σοκολάτας 30γρ
• 4 κ.σ. λάδι καρύδας λιωμένο (ή βούτυρο) 20γρ

Instructions

Για τη σύνθεση του βάζου

• Τοποθετούμε το βάζο μας πάνω στη ζυγαριά.
• Ζυγίζουμε ένα ένα τα ξηρά υλικά, σχηματίζοντας τις στρώσεις: νιφάδες βρώμης, αλεύρι, καστανή ζάχαρη, κανέλα – baking powder – βανίλια, σταγόνες σοκολάτας. Με την προσθήκη κάθε υλικού, μηδενίζουμε τη ζυγαριά.
• Κλείνουμε το βάζο και το τοποθετούμε στη σακούλα του δώρου μαζί με μία μεγάλη μπανάνα και το εκτυπώσιμο. (Το βούτυρο το προσθέτουν μετά στο σπίτι).
• *Εννοείται πως η όλη διαδικασία πραγματοποιείται τηρώντας τις συνθήκες υγιεινής.

Εκτέλεση της συνταγής

• Προθερμαίνουμε το φούρνο στους 180 βαθμούς.
• Σε ένα μπωλ λιώνουμε τη μπανάνα με ένα πιρούνι.
• Προσθέτουμε το λιωμένο βούτυρο ή το λάδι καρύδας και ανακατεύουμε.
• Προσθέτουμε και όλα τα υπόλοιπα ξηρά υλικά και ανακατεύουμε καλά.
• Σε ένα ταψί στρωμένο με λαδόκολλα, σχηματίζουμε 9 μπισκότα παίρνοντας 1 μεγάλη κουταλιά της σούπας από το μίγμα. Επειδή το μίγμα είναι κολλώδες απλώνουμε ελαφρά κάθε μπισκότο με τη κάτω πλευρά του κουταλιού ή με τα χέρια μας, αρκεί να τα έχουμε βρέξει ελαφρά για να μην κολλήσει το μίγμα.
• Ψήνουμε για 12-15'
• Αφήνουμε να κρυώσουν και απολαμβάνουμε!

Notes

• Τα συγκεκριμένα μπισκότα βγαίνουν μαλακά.
• Έχω χρησιμοποιήσει 2κ.σ. μέλι αντί για ζάχαρη, χωρίς κάποια αλλαγή στο αποτέλεσμα.
• Αν χρησιμοποιήσετε λάδι καρύδας είναι κατάλληλα για αποχή από γαλακτοκομικά και για vegan/νηστίσιμη διατροφή
• Αποθηκεύονται για 5 ημέρες εκτός ψυγείου σε τάπερ ή στην κατάψυξη για 3 μήνες.
• Έχουν μικρότερη περιεκτικότητα σε ζάχαρη από κανονικά μπισκότα, επομένως έχετε τη δυνατότητα να επιτρέψετε κάποιες φορές ελεύθερη ποσότητα, για να μειωθεί η αναζήτηση για γλυκό.
• Σερβίρετε τα μπισκότα στο πλαίσιο του ισορροπημένου σνακ/γεύματος, π.χ. με ένα ποτήρι γάλα και φρούτο ή μαζί με το κυρίως γεύμα.

Πέρα από τη συγκεκριμένη συνταγή για μπισκότα μπανάνας, μπορείτε φυσικά να προσφέρετε οποιαδήποτε άλλη της επιλογής σας: μίγμα για κέικ ή μάφιν, μπάρες (π.χ. με χουρμάδες ή δημητριακά), ρόφημα σοκολάτας κλπ. Θυμηθείτε μόνο ότι στο βάζο μπορείτε να προσθέσετε ξηρά υλικά ή υλικά που δε θα αναμιχθούν μεταξύ τους.

Εγώ θέλησα να ελαχιστοποιήσω τον αριθμό των υλικών που θα έπρεπε να προσθέσουν τα παιδιά από το σπίτι, στην προκειμένη περίπτωση επέλεξα το βούτυρο. Προτείνω να είναι 1 (το πολύ 2) υλικά αυτά που δεν θα μπουν στο βάζο, γιατί διαφορετικά πιστεύω ότι δε θα μπουν στην διαδικασία να τα φτιάξουν. Επίσης, προσέξτε να είναι υλικά που είναι πιο διαδεδομένα ή να δίνετε μια εύκολη εναλλακτική. Και πάλι στη συγκεκριμένη περίπτωση, έδωσα την εναλλακτική για βούτυρο αντί για λάδι καρύδας.

Άλλα υγρά υλικά που μπορείτε να υπολογίσετε σε δική σας συνταγή (όχι στη συγκεκριμένη, το τονίζω), μπορεί να είναι:

• αυγό (εγώ δεν το χρησιμοποίησα γιατί ένα παιδί έχει αλλεργία*)
• φυστικοβούτυρο που μπορεί να αντικατασταθεί με το ταχίνι (που είναι πιο διαδεδομένο)
• γάλα (ζωικό ή φυτικό)
• γιαούρτι (ζωικό ή φυτικό)
• μέλι
• ελαιόλαδο

*Φυσικά καλό είναι να ενημερωθείτε από πριν για τυχόν αλλεργίες και ενδεχομένως να αποφύγετε να δώσετε βρώσιμο δώρο αν θέλετε να είστε πιο σίγουροι.

Κάποια από τα παραπάνω υλικά διατηρούνται σε θερμοκρασία δωματίου, αλλά δε θα τα επέλεγα για να μπουν μαζί με τα ξηρά υλικά στο ίδιο βάζο, για παράδειγμα το φυστικοβούτυρο ή το μέλι. Αν θέλετε να επιλέξετε τέτοια υλικά μπορείτε να τα προσφέρετε σε ένα μικρότερο βαζάκι ξεχωριστά.

Τέλος, χρησιμοποίησα την εφαρμογή canva για να σχεδιάσω το εκτυπώσιμο (υπάρχει και στο κινητό και στο ίντερνετ σε υπολογιστή). Το πλαστικοποίησα έτσι ώστε να μην φθαρεί με τον καιρό. Το μέγεθος της κάθε κάρτας είναι Α6.
Μπορείτε και πάλι να μειώσετε το κόστος κάνοντας την πλαστικοποίηση στο σπίτι: αγοράστε τις μεμβράνες πλαστικοποίησης μεγέθους Α6 (διαστάσεις 111 x 154mm), προσθέστε μέσα την εκτύπωση και σιδερώστε πάνω από μια πετσέτα μέχρι να κολλήσει.

Πατήστε παρακάτω για να κατεβάσετε το εκτυπώσιμο για τα μπισκότα μπανάνας. Περιλαμβάνει τη συνταγή (σε 2 εκδοχές: περιγραφική ή με εικόνες) και την εκτέλεση.

Μη διστάσετε να μου στείλετε μήνυμα αν έχετε κάποια απορία! Ελπίζω να σας άρεσε η πρότασή μου!

Αν θέλετε να με κάνετε tag στο Instagram (@mommyandme_dietitian) για να δω και τις δικές σας προτάσεις σε περίπτωση που φτιάξετε αντίστοιχο δωράκι.

Το άρθρο <span style='font-family:Roboto slab;color:#555b6e;font-size:32px;font-weight:600;'>Βάζο με μίγμα για μπισκότα μπανάνας DIY</span><br><br><span style='font-family:open sans;color:#555b6e;font-size:23px;font-weight:400;'>Ένα αναμνηστικό δώρο για παιδικά γενέθλια</span> εμφανίστηκε πρώτα στο Mommy and Me - Early Nutrition Center.

Όλοι οι γονείς έχουμε εφαρμόσει, λιγότερο ή περισσότερο, πίεση την ώρα του φαγητού. Άλλες φορές με ήπιο τρόπο και άλλες πιο δραστικές προσπάθειες για να κάνουμε το παιδί μας να φάει. Σκοπό μας φυσικά είναι να έχει μια πιο πλήρη διατροφή και να είναι υγιές. 

Κάποιες φορές η εφαρμογή πίεσης θα γίνει ασυναίσθητα ή από συνήθεια γιατί έτσι έχουμε μάθει να λειτουργούμε. Ή ακόμα και γιατί έτσι πιστεύουμε πως πρέπει να είναι τα γεύματα! (Αυτό το τελευταίο το έχω διαπιστώσει μέσα από τις συνεδρίες. Σε πολλούς γονείς δεν περνάει καν από το μυαλό τους ότι τα γεύματα μπορούν να γίνουν με άλλο τρόπο)

Ναι, υπάρχουν φορές που “θα πιάσει” και το παιδί θα φάει εν τέλει. Κι αυτός ίσως είναι ο λόγος που αρκετοί γονείς συνεχίζουν την εφαρμογή. Όμως, η πίεση έχει μόνο προσωρινή δράση, δεν βοηθάει το παιδί να αναπτύξει μια υγιή σχέση με τις τροφές και μπορεί να ενισχύσει ακόμα περισσότερο την επιλεκτική σίτιση. 

Ας δούμε πιο αναλυτικά τι εννοούμε πίεση και γιατί θα πρέπει να την αποφύγουμε σε κάθε περίπτωση.

Ποιες είναι οι διάφορες μορφές πίεσης

Πίεση κατά τη διάρκεια του γεύματος μπορεί να εφαρμοστεί με διάφορους τρόπους. Άλλους πιο προφανείς και άλλους που δε μας περνάει από το μυαλό ότι μπορεί να υποδηλώνουν κάτι τέτοιο. 

Προφανείς μορφές πίεσης

• Με το ζόρι: το να “χώσουμε” τροφή στο στόμα του παιδιού χωρίς να το θέλει, να κρατάμε το κεφάλι ή/και τα χέρια του για να μη μας εμποδίσει
• Διαταγή: “Πρέπει να δοκιμάσεις απ’ όλα αλλιώς δε θα σηκωθείς από το τραπέζι”
• Τιμωρία: “Δε θα σε αφήσω να βγεις για παιχνίδι γιατί δεν τελείωσες το φαγητό σου”
• Δωροδοκία: “Αν φας και λίγο σαλάτα θα σου δώσω μετά να φας και γλυκό”
• Περιορισμός: “Έφαγες πολύ ψωμί δε μπορώ να σου δώσω άλλο”

Κρυφές μορφές πίεσης

Συνήθως είναι πιο δύσκολο να αντιληφθούμε ότι έχουν αρνητική επίδραση στο παιδί:

• Έπαινος: “Μπράβο που έφαγες το φαγητό σου!”
• Απόσπαση προσοχής: χρήση οθόνης προκειμένου να ταΐσουμε το παιδί τροφές που δεν τρώει ή συγκεκριμένη ποσότητα φαγητού
• Παρακαλετό: “Σε παρακαλώ δοκίμασε μόνο μια μπουκιά” 
• Διαπραγμάτευση: “Οκ, για κάθε δύο μπουκιές κρέας, μπορείς να φας μια μπουκιά μακαρόνια”
• Αισθήματα ενοχής ή ντροπής: “Άλλα παιδάκια δεν έχουν να φάνε” ή “Κοίτα τι καλά που τρώει ο αδελφός σου”
• Συνεχής υπενθυμίσεις/παρατηρήσεις σε σχέση με το φαγητό: “Ναι ωραία, τώρα δοκίμασε και τη ντομάτα” ή “Μα μόνο αυτό θα φας;”
• Κρύψιμο τροφών μέσα σε παρασκευές χωρίς να πούμε στο παιδί ότι υπάρχουν

Σίγουρα, κάποια από τα παραπάνω παραδείγματα φαίνονται αρκετά αθώα. Όμως, αυτό δεν το αποφασίζουμε εμείς. Αν έχουμε απέναντί μας ένα παιδί που φαίνεται να δυσανασχετεί την ώρα του γεύματος, μάλλον νιώθει ότι πιέζεται. Ένας εύκολος τρόπος για να καταλάβουμε αν ασκούμε πίεση είναι να αναρωτηθούμε:

“Αυτό το κάνω για να καταφέρω το παιδί μου να φάει;”

Αν ναι, τότε μάλλον είναι πίεση.

Πίεση είναι οποιαδήποτε ενέργειά μας αποσκοπεί στο να κάνουμε εμείς το παιδί να φάει μια συγκεκριμένη τροφή ή ποσότητα τροφής, χωρίς να υπάρχει εσωτερική κινητοποίηση από το ίδιο.

Γιατί πρέπει να αποφεύγουμε την εφαρμογή πίεσης στα γεύματα

Η πίεση μπορεί να θέσει το παιδί σε κατάσταση φυγής (fight or flight mode), καθώς νιώθει απειλή. Χαρακτηριστικό παράδειγμα το παιδί που αποφεύγει συστηματικά τα γεύματα ή έχει έντονες αντιδράσεις και ξεσπάσματα (tantrums). Ταυτόχρονα, όταν το παιδί αισθάνεται πίεση, αυτό οδηγεί σε έκκριση αδρεναλίνης και τελικά καταστολή της όρεξης. Εν ολίγοις όχι μόνο δεν βοηθήσαμε, αλλά τα κάναμε και χειρότερα.

Φανταστείτε να είστε καλεσμένοι σε ένα τραπέζι, με φαγητά στα οποία δεν είστε εξοικειωμένοι και οι υπόλοιποι γύρω σας να προσπαθούν να σας πείσουν να φάτε. Πιθανώς θα νιώθατε αγχωμένοι, ανήσυχοι ή ακόμα και θυμωμένοι με αυτούς που επιμένουν να δοκιμάσετε (και όλα αυτά για μία φορά, όχι με επαναλαμβανόμενη συμπεριφορά σε κάθε γεύμα). Το σίγουρο είναι ότι δεν θα έχετε και τόσο όρεξη πια να φάτε.

Η πίεση μπορεί ακόμα να οδηγήσει σε διαταραχή της σχέσης του παιδιού με εμάς και να μην υπάρχει πλέον εμπιστοσύνη προς το πρόσωπό μας. Το να μην αντιλαμβανόμαστε τα σημάδια κορεσμού του παιδιού ή να αγνοούμε συστηματικά τις ανησυχίες του σε σχέση με κάποιες τροφές, θα το κάνει να νιώσει ότι δεν το λαμβάνουμε υπόψη και δεν το σεβόμαστε. Εφαρμόζοντας όμως το διαχωρισμό της ευθύνης στα γεύματα, εξασφαλίζουμε ότι το παιδί μας θα έχει μία καλή σχέση με τη διαδικασία του γεύματος και μαζί μας, μακροπρόθεσμα.

Να αναφέρω ξανά ότι υπάρχουν περιπτώσεις όπου η εφαρμογή πίεσης να έχει κάποιο αποτέλεσμα στην αρχή, ιδιαίτερα σε πιο δεκτικά παιδιά ή παιδιά που έχουν μάθει να ευχαριστούν τους γύρω τους. Και πάλι όμως με αρνητικές συνέπειες σε βάθος χρόνου τόσο στη ψυχολογία του παιδιού όσο και σωματικά. Όπως υπάρχουν και παιδιά που αντιδρούν πιο έντονα στην εφαρμογή του ελέγχου από νωρίς και θα “κλειδώσουν” απέναντι σε οποιαδήποτε προσπάθειά μας για δοκιμή. Και κάπως έτσι, τα γεύματα θυμίζουν πλέον “πεδίο μάχης” και προκαλούν άγχος και ανησυχία όχι μόνο στα παιδιά, αλλά και σε εμάς τους ίδιους.

Έτσι, νούμερο ένα συμβουλή που δίνω σε κάθε γονιό που “παλεύει” με τη σίτιση του παιδιού του είναι το να αφαιρέσει από τα γεύματα κάθε μορφή πίεσης, είτε αυτή είναι προφανής είτε όχι.

Τι μπορούμε να κάνουμε αντί να πιέσουμε;

Θα πρέπει να καταλάβουμε ότι δεν είναι δική μας δουλειά να πείσουμε το παιδί μας να φάει οτιδήποτε. 

Ναι καλά διαβάσατε!

Δεν ανήκει στις αρμοδιότητές μας και ούτε είναι υπό τον έλεγχό μας! 

Αυτό φυσικά δε σημαίνει ότι καθόμαστε με σταυρωμένα τα χέρια και περιμένουμε από το παιδί να αρχίσει να τρώει όλα αυτά που θέλουμε. Αν και σε κάποιες περιπτώσεις είναι βασικό να ξεκινήσουμε από αυτό το βήμα.

Δική μας υποχρέωση είναι να δημιουργήσουμε τις κατάλληλες συνθήκες, ώστε το παιδί μας, όταν νιώσει το ίδιο έτοιμο, να επιχειρήσει δοκιμές και κατανάλωση τροφών, ορμώμενο από εσωτερική κινητοποίηση. Κι αυτό γίνεται εφικτό μόνο με την επιδίωξη ενός ευχάριστου κλίματος (θυμηθείτε την έκκριση αδρεναλίνης που αναφέραμε πριν) και την εφαρμογή του διαχωρισμού της ευθύνης στα γεύματα. Περισσότερα όμως σε επόμενο άρθρο.

Η εφαρμογή πίεσης σίγουρα δεν υπονοεί ότι είσαι κακός γονιός. Το παραπάνω άρθρο έχει σκοπό να σε κατατοπίσει ως προς το τι πρέπει να αποφεύγεις κατά τη διάρκεια του γεύματος και όχι να κρίνει το τι έκανες μέχρι τώρα. Έτσι κι αλλιώς, ποτέ δεν είναι αργά να αλλάξεις τον τρόπο που συμπεριφέρεσαι στα γεύματα. Κι αν βρίσκεις δύσκολη την εύρεση νέων τεχνικών, είμαι εδώ για να σε καθοδηγήσω και να σου προσφέρω τα κατάλληλα εφόδια.

Το άρθρο <span style='font-family:Roboto slab;color:#555b6e;font-size:32px;font-weight:600;'>Εφαρμογή πίεσης στα γεύματα</span><br><br><span style='font-family:open sans;color:#555b6e;font-size:23px;font-weight:400;'>Γιατί θα πρέπει να αποφύγεις την εφαρμογή πίεσης; Με ποιους τρόπους εκδηλώνεται;</span> εμφανίστηκε πρώτα στο Mommy and Me - Early Nutrition Center.

Ευτυχώς, σε κάθε επίσκεψη στον παιδίατρο θα γίνουν οι απαραίτητες μετρήσεις, ώστε να αξιολογηθεί το βάρος, το ύψος και η περίμετρος κεφαλής, μετρήσεις που στοχεύουν να εντοπίσουν εάν η ανάπτυξη του παιδιού αποκλίνει από το φυσιολογικό. Για να το πούμε διαφορετικά, οι μετρήσεις αυτές  είναι τα “εργαλεία” που θα μας βοηθήσουν να βρούμε αν κάτι δεν πάει καλά, αν υπάρχουν δηλαδή διατροφικές ελλείψεις ή προβλήματα υγείας ή άλλοι παράγοντες που επηρεάζουν την ανάπτυξη του παιδιού και δεν αποτελούν αυτοσκοπό. Διατροφικές ελλείψεις θα επηρεάσουν πρωτίστως το βάρος, μετά το ύψος και τελευταία την περίμετρο κεφαλής του παιδιού.

Ελάτε να δούμε μαζί πως αξιολογούμε την ανάπτυξη του παιδιού και πότε θα πρέπει να μας ανησυχήσει.

Καμπύλες ανάπτυξης

Το βασικό εργαλείο που χρησιμοποιούμε για να αξιολογήσουμε την ανάπτυξη του παιδιού μας, είναι οι καμπύλες ανάπτυξης που θα βρούμε και στο βιβλιάριο (υπάρχουν και εφαρμογές για τα κινητά φυσικά που μπορείτε να χρησιμοποιείτε εάν σας βολεύουν καλύτερα). Οι καμπύλες που χρησιμοποιούνται πλέον είναι αυτές του ΠΟΥ για τελειόμηνα, υγιή βρέφη.

Με κάθε μέτρηση του βάρους ή του ύψους που σημειώνετε στο διάγραμμα, ουσιαστικά τη συγκρίνετε με τις αντίστοιχες τιμές που εμφανίζει ένας πληθυσμός αναφοράς για την ίδια ηλικία και φύλο. Η κάθε καμπύλη αντιστοιχεί σε ένα ποσοστό (3%,15%, 50% κοκ), και σας μεταφέρει την πληροφορία σε ποια καμπύλη βρίσκετε το παιδί σας.

Τα εκατοστημόρια (από 3 έως 97) αντιπροσωπεύουν το φυσιολογικό εύρος ανάπτυξης που των παιδιών. Το 50ο εκατοστημόριο δείχνει ουσιαστικά το μέσο όρο, εδώ είναι και τα περισσότερα παιδιά. Υγιή παιδιά έρχονται σε διάφορα μεγέθη, άλλα μεγαλύτερα και άλλα μικρότερα, αφού κάθε μία από αυτές τις καμπύλες είναι φυσιολογική. Δεν είναι σωστή η 50^η , δεν είναι κάποια καλύτερη από κάποια άλλη. Κάθε παιδί έχει διαφορετικό γενετικό υπόβαθρο που θα καθορίσει το σωματότυπό του.

Πολλοί γονείς αισθάνονται ανακούφιση εάν το παιδί τους είναι στο 50^η εκατοστιαία καμπύλη, αλλά μπορεί να ανησυχήσουν αν είναι στη 97^η ή τη 3^η , ότι το παιδί τους βρίσκεται σε κίνδυνο για παχυσαρκία ή υποσιτισμό, αντίστοιχα. Αυτό με τη σειρά του αναγκάζει τους γονείς να περιορίσουν την τροφή στο παιδί τους ή να το πιέσουν να φάει περισσότερο, πράγμα που οδηγεί σε περισσότερα προβλήματα γύρω από το φαγητό, και φυσικά στο αντίθετο αποτέλεσμα από αυτό που θέλουν να πετύχουν τελικά (για να μην αναφέρω και την επίδραση στην ψυχολογία του παιδιού και στην εικόνα σώματος μακροπρόθεσμα).

Άρα πως χρησιμοποιούμε τις καμπύλες ανάπτυξης;

Μια τιμή από μόνη της δε μπορεί να μας δώσει πολλές πληροφορίες. Μπορεί να είναι στη μέση, οπουδήποτε μέσα στις καμπύλες ή και εκτός αυτών.

Αυτό που χρειάζεται είναι να δούμε το ρυθμό ανάπτυξης του παιδιού, την τάση που ακολουθεί ή πως εξελίσσεται με το πέρασμα του χρόνου. Δηλαδή, θέλουμε να δούμε ότι ακολουθεί ένα ομαλό ρυθμό ανάπτυξης, χωρίς μεγάλα σκαμπανεβάσματα. Φυσικά το πιο σύνηθες είναι να υπάρχουν μικρά σκαμπανεβάσματα που μπορούν να δικαιολογηθούν (π.χ. γαστρεντερίτιδα, ξεκίνησε να περπατάει) ή και όχι, οπότε βασικό είναι να παρατηρείτε τη γενική εικόνα του παιδιού σας.

Πρακτικά, αρχίζουμε να ανησυχούμε και κάνουμε διερεύνηση όταν το παιδί πέφτει ή ανεβαίνει 2 ή περισσότερες εκατοστιαίες καμπύλες.

Για παράδειγμα, εάν ήταν στην 50^η εκατοστιαία καμπύλη και έπεσε στην 3^η , θα πρέπει να μας θορυβήσει και να να εξετάσουμε τι μπορεί να ευθύνεται. Αντίθετα, εάν έχουμε ένα παιδί που βρίσκεται από τη γέννηση στην 3^η εκατοστιαία καμπύλη ή στην 97^η, θεωρούμε ότι είναι φυσιολογικό (πάντα σε συνδυασμό με την καμπύλη ύψους και με το σωματότυπο των γονιών).

Ωστόσο, οι καμπύλες ανάπτυξης δε μπορούν να μεταφέρουν την πληροφορία εάν το παιδί είναι υγιές ή όχι. Όπως επίσης δεν υπονοούν απαραίτητα ότι ένα παιδί είναι υπέρβαρο ή λιποβαρές. Το μόνο που κάνουν είναι σύγκριση με άλλα παιδιά ίδιας ηλικίας και φύλου. Υπάρχουν άτομα, τόσο ενήλικες όσο και παιδιά, που είναι εκτός τιμών και πάραυτα υγιή.

Φυσικά, όπως ανέφερα και παραπάνω, δεν πρέπει ποτέ να αγνοείτε ξαφνικές αλλαγές στο βάρος ή το ύψος ή σημαντικές αλλαγές που εμφανίζονται ξαφνικά μετά από χρόνια σταθερής προόδου. Αλλαγές που συνδυάζονται με συμπτώματα που υποδηλώνουν ανησυχία για την υγεία ή ακόμα σημαντική αύξηση του βάρους που δεν συνοδεύεται από αύξηση του ύψους, είναι επίσης σημαντικές.

Πως προσδιορίζουμε τη βέλτιστη υγεία και ανάπτυξη;

Σε γενικές γραμμές, το γενετικό υπόβαθρο του παιδιού θα καθορίσει ένα ρυθμό ανάπτυξης που είναι ιδανικό για το ίδιο. Τα 3 πρώτα χρόνια (και κυρίως το 1) θα δούμε πολλά μικρά σκαμπανεβάσματα.

Μια πρώτη ένδειξη για την πορεία που πρόκειται να ακολουθήσει το παιδί μας, μας δείχνει το βάρος και το ύψος γέννησης, αν και φυσικά υπάρχουν πολλοί παράγοντες που επιδρούν σε αυτό πέραν των γενετικών (διαβήτης κύησης, κάπνισμα ή χρήση ουσιών από τη μητέρα, ενδομήτρια ανάπτυξη κλπ)

Επίσης η μέθοδος σίτισης φαίνεται να οδηγεί σε κάποιες διαφοροποιήσεις στην ανάπτυξη

• θηλασμός ή φόρμουλα: τα μωρά που σιτίζονται με φόρμουλα αναπτύσσονται περισσότερο από τα μωρά που θηλάζουν, μετά τους 6 μήνες,
• τάισμα με κουτάλι ή blw: συνήθως τα μωρά που ακολουθούν τη μέθοδο blw φαίνεται να προστατεύονται από την εμφάνιση παχυσαρκίας, ωστόσο εάν εφαρμόζεται διαδραστικός τρόπος σίτισης δεν έχει μεγάλη σημασία η μέθοδος

Τέλος, υπάρχουν περίοδοι στασιμότητας και ραγδαίας ανάπτυξης, μετά την πάροδο των οποίων θα δούμε το παιδί να επιστρέφει και να προσαρμόζεται και πάλι στο δικό του ρυθμό ανάπτυξης

Που μπορεί να οφείλεται η μη φυσιολογική ανάπτυξη του παιδιού μου;

• Μη διαδραστικός τρόπος σίτισης, από τη γέννηση μέχρι και τη νηπιακή ηλικία (μη ανταπόκριση στα σημάδια πείνας κορεσμού, σίτιση που δε βασίζεται στο διαμοιρασμό της ευθύνης), δεν βοηθάει το παιδί να “ακούει” το σώμα του με αποτέλεσμα να υποσιτίζεται ή να υπερσιτίζεται. Έτσι, λίγες ή υπερβολικές θερμίδες φυσικά και έχουν αντίκτυπο στην ανάπτυξη του παιδιού, όπως και ελλείψεις θρεπτικών συστατικών (π.χ. ψευδάργυρος, σίδηρος, ασβέστιο, βιταμίνη D)
• Συνεχόμενες λοιμώξεις  και χρόνιες ασθένειες, τροφικές αλλεργίες και δυσανεξίες, νόσος του Crohn, κοιλιοκάκη και γενικά παθήσεις που συνοδεύονται είτε από δυσαπορρόφηση θρεπτικών συστατικών είτε από αυξημένες ανάγκες σε θρεπτικά συστατικά.
• Ενδοκρινικές διαταραχές, για παράδειγμα στις ορμόνες του θυρεοειδή ή διαβήτης.

Συνήθως, ο εντοπισμός του παράγοντα που οδηγεί σε διαταραχές στην ανάπτυξη και η διαχείριση του, αρκεί για να επιτρέψει στο παιδί να αναπτυχθεί φυσιολογικά σύμφωνα με το γενετικό δυναμικό του.

Τι γίνεται με την παχυσαρκία;

Διάγνωση παχυσαρκίας δεν γίνεται κάτω των 2 ετών. Ωστόσο, κάποιες μελέτες αναφέρουν ότι υψηλότερες τιμές του ΔΜΣ και του βάρους/ύψος, για παιδιά κάτω του έτους, σχετίζονται με παχυσαρκία αργότερα. Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι καλό θα είναι να εξετάσουμε εάν εφαρμόζουμε τις σωστές πρακτικές σίτισης σε οποιαδήποτε ηλικία, καθώς και το πρότυπο διατροφής που ακολουθεί το παιδί μας γενικά. Φυσικά, δεν πρέπει ποτέ να υποτιμάμε την θετική επίδραση της φυσικής δραστηριότητας, ιδιαίτερα σε αυτές τις μικρές ηλικίες. Παρατεταμένη χρήση relax, καθισμάτων, καρέκλας φαγητού εκτός γευμάτων, και για νήπια και μεγαλύτερα παιδιά καθιστική ζωή, οθόνες, μειωμένες ευκαιρίες για υπαίθριες δραστηριότητες (και φυσικά μειωμένη συστηματική άσκηση λόγω covid) μπορεί να οδηγήσει σε βάρος μη αναλογικό για το ύψος του παιδιού.

Εάν σας ανησυχεί η διατροφή ή το βάρος του παιδιού σας, μπορείτε να κλείσετε ένα προσωπικό ραντεβού για να σας λυθεί κάθε απορία.

Το άρθρο <span style='font-family:Roboto slab;color:#555b6e;font-size:32px;font-weight:600;'>Βάρος και ρυθμός ανάπτυξης</span><br><br><span style='font-family:open sans;color:#555b6e;font-size:23px;font-weight:400;'>Κατανοώντας τις καμπύλες ανάπτυξης του παιδιού</span> εμφανίστηκε πρώτα στο Mommy and Me - Early Nutrition Center.

Ένα από τα βασικότερα στοιχεία της συνεδρίας για επιλεκτική διατροφή, είναι να εξηγήσω στους γονείς τον κορμό της θεραπείας, τη βάση στην οποία στηρίζονται όλες οι υπόλοιπες τεχνικές που θα χρησιμοποιήσουν.

Η δημιουργία μιας γερής και σωστής βάσης, συντελεί στην πρόληψη αλλά και τη διαχείριση της επιλεκτικής διατροφής, ενώ εξασφαλίζει ότι μεγαλώνουμε χαρούμενα παιδιά με καλή σχέση με το φαγητό, ανεξαρτήτως ποικιλίας, εφόδια που θα κουβαλάει μέχρι και την ενήλικη ζωή του.

Ένα παιδί με υγιή σχέση με φαγητό σημαίνει ότι συνδυάζει τη διαδικασία του γεύματος με κάτι θετικό. Αυξάνει την προθυμία του για ενασχόληση και δοκιμή νέων τροφών, και είναι σε θέση να αναγνωρίσει τα σημάδια πείνας και κορεσμού του, ένα πολύ σημαντικό στοιχείο αν αναλογιστούμε τα υψηλά ποσοστά παχυσαρκίας σε παιδιά και ενήλικες.

Όλα αυτά μπορεί να σας φαίνονται ουτοπικά ή μπορεί να σκέφτεστε ότι το παιδί σας δε θα φτάσει ποτέ σε αυτό το επίπεδο. Μάλιστα, αυτό που μου επικοινωνείτε τις περισσότερες φορές οι γονείς είναι:

• Άγχος για την ώρα του γεύματος
• Μάχες γύρω από το τραπέζι και κυνηγητό με το κουτάλι
• Πρακτικές όπως δωροδοκία, οθόνες, παρακαλετά προκειμένου να φάει το παιδί
• Μαγείρεμα μόνο των αγαπημένων γευμάτων
• Ένα διαρκές και ολοήμερο τσιμπολόγημα με ένα παιδί που φαίνεται να πεινάει συνεχώς αλλά τελικά να μην έχει ποτέ όρεξη κατά τη διάρκεια του γεύματος.

Μία λοιπόν είναι η προσέγγιση που μπορεί να σας βοηθήσει σε όλα τα παραπάνω, αλλά και σε οποιαδήποτε άλλη δυσκολία στο θέμα του φαγητού (που δεν οφείλεται φυσικά σε παθολογικό αίτιο)…

… ο Διαχωρισμός της Ευθύνης

Πρόκειται για μια προσέγγιση που αφορά τη σίτιση των παιδιών, αναπτύχθηκε από τη διαιτολόγο Ellyn Satter, και θεωρείται ως το gold standard στην διαχείριση της επιλεκτικής διατροφής αλλά και γενικότερα στη σίτιση κάθε παιδιού.

Αναλυτικά αυτή η προσέγγιση αναφέρει ότι:

οι γονείς είναι υπεύθυνοι για το τι τροφές θα σερβίρουν, το που και το πότε

τα παιδιά είναι υπεύθυνα για το αν και πόσο θα φάνε

Τόσο απλά αλλά και ταυτόχρονα τόσο δύσκολο για πολλούς γονείς να αποδεχθούν ότι το παιδί τους σήμερα θα φάει μόνο μία κουταλιά το μεσημέρι ή ότι αρνήθηκε να φάει κάτι που καταβρόχθισε με όρεξη την προηγούμενη ημέρα.

Ωστόσο, όσο οι γονείς ακολουθούμε σωστά το ρόλο μας, τόσο τα παιδιά ακολουθούν σωστά το δικό τους. Ή αντίθετα, όταν δεν ακολουθούμε την παραπάνω προσέγγιση, τότε αρχίζουν και δημιουργούνται προβλήματα στο τραπέζι.

Επομένως, η δουλειά του γονιού είναι να προσφέρει ισορροπημένα και θρεπτικά γεύματα, σε καθορισμένα χρονικά διαστήματα μέσα στην ημέρα και κατά βάση στο οικογενειακό τραπέζι. Σκοπός μας είναι να δημιουργήσουμε ευχάριστο κλίμα, να μεταφέρουμε καλές συνήθειες μέσω της συμπεριφοράς μας, να δείξουμε κατανόηση στις διατροφικές προτιμήσεις του παιδιού (χωρίς όμως να προσφέρουμε εναλλακτικές) και να επιτρέψουμε στο παιδί μας να καταναλώσει όσο φαγητό θέλει, ώστε να έχει ένα σώμα-βάρος που είναι εντάξει για το ίδιο*.

*Σημείωση: όσο αντιφατικό κι αν ακούγεται δεν περιορίζουμε ποσότητες φαγητού ακόμα και στα παιδιά που έχουν αυξημένο βάρος, δε θα επεκταθώ περισσότερο στο παρόν άρθρο

Εμπιστοσύνη

Ίσως το πιο δύσκολο που καλούνται να κατανοήσουν οι γονείς στη συγκεκριμένη φιλοσοφία είναι η εμπιστοσύνη που πρέπει να δείξουν προς το παιδί, ανεξαρτήτως ηλικίας (και πόσο δυσκολεύει αυτό περισσότερο όταν μιλάμε για ένα νήπιο!). Το να εμπιστευτούμε πλήρως το παιδί μας στο αν και πόσο θα φάει, είναι κρίσιμης σημασίας για να έχει αποτέλεσμα αυτή η προσέγγιση. Δείχνοντας εμπιστοσύνη, επιτρέπουμε στο μικρό μας να ακούσει τα εσωτερικά σήματα πείνας και κορεσμού, ενώ ταυτόχρονα το ενθαρρύνουμε να εξερευνήσει αυτά που τρώμε εμείς. Κάθε φορά που δημιουργούμε ένα περιβάλλον χωρίς πίεση, το παιδί μπορεί να νιώσει ασφάλεια και να «ανθίσει». Αντιθέτως, κάθε φορά που εφαρμόζουμε πίεση, μπορεί κάποιες φορές να έχει ένα προσωρινό αποτέλεσμα, αλλά πάντα μας γυρνάει μπούμερανγκ στο μέλλον.

Βέβαια, η εμπιστοσύνη είναι αμφίδρομη: τα παιδιά εμπιστεύονται την ικανότητά μας να καθοδηγούμε τη σίτιση χωρίς πίεση, γεγονός που αφαιρεί την ανάγκη να ενεργούν υπό άμυνα, να αντιδρούν, να ελέγξουν τα όρια μας και να καταλάβουν αν όλα αυτά τα εννοούμε ή αν έχουν εκείνα το «πάνω χέρι».

Πολλές φορές, όταν παρατηρούνται προβλήματα σίτισης/συμπεριφοράς στο τραπέζι, αυτό οφείλεται απλά στο μπέρδεμα των ρόλων. Ας δούμε ένα παράδειγμα:

Η μαμά Ζωή ρώτησε τη μικρή Χαρούλα τι θα ήθελε να φάνε για βραδινό. Η Χαρούλα απάντησε με όρεξη ότι θα ήθελε τοστ. Τότε η Ζωή εκνευρίστηκε γιατί η Χαρούλα ζήτησε πάλι τοστ αφού είχε φάει και το πρωί και έτσι αρνήθηκε να το προσφέρει. Η Χαρούλα άρχισε να κλαίει, να χτυπιέται και τελικά δεν κάθισε στο τραπέζι.

Σε αυτή την περίπτωση ο διαχωρισμός της ευθύνης δεν έχει εφαρμοστεί σωστά, αφού μεταφέρθηκε η ευθύνη της επιλογής του γεύματος στο παιδί. Το παιδί πάντα θα απαντήσει κάτι που του αρέσει, κάτι που ξέρει, κάτι που του ήρθε πρώτο στο μυαλό. Μην περιμένετε να σας πει ποτέ ότι θέλει να φάει φασολάκια!

Έτσι, όταν ότι τα γεύματα δεν κινούνται ομαλά, αναρωτηθείτε: κάνω σωστά τη δουλειά μου;

• Προσφέρω ένα ισορροπημένο γεύμα, λαμβάνοντας υπόψιν τις διατροφικές προτιμήσεις του παιδιού γενικά; (αντί να ανταποκριθώ στις συγκεκριμένες απαιτήσεις του για το εκάστοτε γεύμα;)
• Προσφέρω γεύματα σε καθορισμένα χρονικά διαστήματα που είναι κατάλληλα για την ηλικία του; (αντί να ανταποκριθώ στις απαιτήσεις του για συνεχές τσιμπολόγημα;)
• Επέλεξα να προσφέρω το φαγητό σε θέση που εξυπηρετεί την οικογένεια και με ασφαλή τρόπο που να μειώνει τον κίνδυνο πνιγμονής; (αντί να το αφήσω να τρέχει ενώ μασουλάει ή να αποσπάται η προσοχή του από το παιχνίδι;)

Αν απαντήσατε ναι σε όλα τα παραπάνω τότε συγχαρητήρια έχετε κάνει σωστά τη δουλειά σας! Αυτά που ακολουθούν από εδώ και πέρα είναι ευθύνη του παιδιού. Δεν είναι δική σας δουλειά να κάνετε το παιδί σας να φάει οτιδήποτε ή να φάει συγκεκριμένες ποσότητες.

Αφού φύγει το άγχος τι μένει;

Η ώρα του φαγητού δεν πρέπει ποτέ να θυμίζει πεδίο μάχης. Όταν βλέπουμε τα παιδιά να αντιδρούν στο επερχόμενο γεύμα, δεν σημαίνει ότι δεν έχουν τρόπους ή το κάνουν επίτηδες. Αυτό αντικατοπτρίζει την εσωτερική τους ανάγκη να τεστάρουν την κυριαρχία μας. Όταν είμαστε σαφείς στο ρόλο μας και αυστηροί στο να μην ενδώσουμε, δε γινόμαστε κακοί γονείς, αλλά αντίθετα τα βοηθάμε να κατανοήσουν πολύ πιο εύκολα την ικανότητά μας να τα καθοδηγούμε και θα μειωθεί σημαντικά η παραπάνω συμπεριφορά. Ταυτόχρονα, σημαίνει ότι δε θα χρησιμοποιήσουν το φαγητό για να τραβήξουν την προσοχή μας, αφού ξέρουν πλέον ότι είναι ελεύθερα να αποφασίσουν αν και πόσο θα φάνε, χωρίς εμείς να πιέσουμε.

Αν και δεν μπορώ να σας πω με σιγουριά πόσος καιρός θα χρειαστεί για να αρχίσουν να κυλάνε ομαλά τα γεύματα για το κάθε παιδί, θα σας πω ότι κατά μέσο όρο απαιτεί 2-3 εβδομάδες για να δείτε βελτίωση στη συμπεριφορά του παιδιού, αρκεί φυσικά να ακολουθήσετε σωστά την προσέγγιση αυτή.

Το άγχος φεύγει και όσο συνηθίζετε και οι ίδιοι αυτή τη διαδικασία αρχίζετε και παρατηρείτε τη χαρά που μπορεί να σας προσφέρει το να τρώτε μαζί με το παιδί σας, χωρίς να εστιάζετε στο φαγητό. Εστιάζοντας στη δημιουργία μιας σχέσης εμπιστοσύνης, θα δείτε τις στρατηγικές για την επιλεκτική διατροφή να έχουν αποτέλεσμα.

Και είμαι σίγουρη ότι διαβάζοντας όλα αυτά αναρωτιέστε:

«Αφού το παιδί μου δεν τρώει αν δεν του φτιάξω το αγαπημένο του φαγητό» ή

«Κι αν το παιδί μου δε διαλέξει ποτέ να φάει το λαχανικό από μόνο του;» ή

«Πως να εφαρμοστεί αυτό αφού το παιδί μου είναι λιποβαρές/υπέρβαρο;»

Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις μπορεί να εφαρμοστεί ο Διαχωρισμός της Ευθύνης. Ωστόσο, αν σας προβληματίζει και πιστεύετε ότι χρειάζεστε περισσότερη και στοχευμένη καθοδήγηση, είμαι εδώ για να σας βοηθήσω να αποκτήσετε τις απαραίτητες ικανότητες για να το κάνετε σωστά και με αυτοπεποίθηση.

Το άρθρο <span style='font-family:Roboto slab;color:#555b6e;font-size:32px;font-weight:600;'>Ο Διαχωρισμός της Ευθύνης – ΔΤΕ</span><br><br><span style='font-family:open sans;color:#555b6e;font-size:23px;font-weight:400;'>Ο ρόλος του γονιού και του παιδιού στη διαδικασία του γεύματος</span> εμφανίστηκε πρώτα στο Mommy and Me - Early Nutrition Center.